Anneke's Stekje

De Mercato verkocht

Fekade springt op van z'n krukje als ik bij z'n winkeltje aankom. Na het gebruikelijke begroetingsritueel, waarin we uitgebreid naar elkaars welzijn en dat van onze wederzijdse families informeren, praten we eerst bij over het laatste nieuws. Omdat Fekade de hele dag naar de radio luistert en veel mensen spreekt, is hij goed op de hoogte. Heb ik het al gehoord van de Mercato? Nee, ik weet het nog niet. De Mercato, die bekend staat als de grootste markt van Afrika, met honderden winkeltjes en straatverkoop, de Mercato, waar je alles wat je maar kunt verzinnen, kunt krijgen, is door de overheid voor 6 biljoen birr verkocht aan zakenlieden uit Maleisie.

Dat is nieuws om wel even bij stil te staan! Zes biljoen birr, grofweg zo'n 750 miljoen dollar, een bedrag om duizelig van te worden. Wat zal de overheid met dit geld gaan doen? En, wat zullen de gevolgen zijn voor de duizenden mensen die nu in de Mercato hun plek huren? Fekade wordt er niet vrolijk van, hij voorziet een enorme stijging van de huurprijs en is bang dat de Mercato z'n authentieke sfeer zal verliezen. En, zegt hij cynisch, gaat Addis Ababa soms in de uitverkoop? Dat de eigen sfeer van de Mercato op den duur zal verdwijnen, lijkt me zeer waarschijnlijk. Nu is het gebied ingedeeld naar artikel: de huishoudelijke artikelen afdeling, de stoffen, de tweede hands kleding, de etenswaren, de rieten matten, enz. enz. Een kleurrijk geheel van talloze winkeltjes, markten, smalle steegjes, rommelig en toch geordend en zeer levendig. Als een soort vingerwijzing naar de toekomst is er al een grote supermarkt gebouwd, naar westers model, compleet met zelfbedieningsrestaurant.

Als de modernisering doorzet, zullen winkeltjes zoals die van Fekade, ook wel langzaamaan het veld moeten ruimen. Het zijn eigenlijk meer kiosken, je kunt er niet in , de verkoop gaat door een uitsparing in de muur en de winkelier heeft maar een paar passen bewegingsruimte! Deze winkeltjes hebben een belangrijke sociale funktie, je kunt er meestal op de pof kopen en alles is in zeer kleine hoeveelheden verkrijgbaar. Een schepje suiker, een handvol koffiebonen, een sigaret, een snoepje. Ideaal dus voor mensen met weinig geld.

Het ommetje van de koeien

Kom koffie drinken, zegt Fekade, als we een beetje uitgefilosofeerd zijn over de Mercato, dan kun je ook eens zien hoe ik woon. Door een schutting van golfplaat kom ik even later op het erf van de familie. Onder een afdakje staan twee koeien, een Ethiopische en een Nederlandse. Ik kom ze vaak tegen op hun ommetje door de wijk. Twee keer per dag worden ze uitgelaten om op zoek te gaan naar het schaarse gras. Veel is er niet te grazen, dus zoeken ze ook tussen het afval dat in Addis Ababa overal langs de weg ligt. Ze kennen hun route heel goed en komen na een uurtje zelf weer thuis. Ik moet er altijd een beetje om lachen, omdat het me doet denken aan hoe wij in Nederland onze honden uitlaten. Alleen gaan we dan meestal zelf ook mee.

Op het erf liggen verder heel wat plakken gedroogde koeiepoep, keurig opgestapeld tot konische bergjes. Ze worden gebruikt voor brandstof en als zodanig verkocht. Ook de melk van de koeien levert inkomsten op voor dit gezin, dat uit tien personen bestaat. Fekade is één van de oudste kinderen en omdat hij het winkeltje runt, is het kamertje dat daarop aansluit, van hem. Net als het winkeltje heel klein, maar heel verzorgd. Terwijl ik Fekades fotomapje bekijk, kruipt hij door een gat in de muur naar z'n winkeltje om een paar klanten te helpen. Met een dikke grijns komt hij even later weer terug en stopt een bandje in z'n cassetterecorder. Verwachtingsvol peilt hij m'n reakties op de wel heel bijzondere muziek. Japanse opera! Tere en ijle klanken en onvoorspelbaar. Fekade vertelt dat deze muziek hem doet denken aan zijn vriendin, die helaas naar Amerika is gegaan en die hij mist. Hij droomt ervan om haar eens te volgen, maar , voegt hij er met een flinke dosis realiteitszin aan toe, dan mogen er nog heel wat schepjes suiker in krantenpapier over de toonbank gaan!

Addis Abeba, 9 juni 2000