Anneke's Stekje

Als je haar maar goed zit

Het Amhaarse woord voor modder zal ik niet gauw vergeten. Tsjikka. Als je het op een bepaalde manier uitspreekt, komt het geluid overeen met hoe de modder in Addis Ababa zich aan je schoenen hecht.

Tsjikka here, tsjikka there, tsjikka everywhere! De regenperiode is losgebarsten. Letterlijk. Er vallen dagelijks enorme buien, vaak gepaard met onweer en hagel. Het is bewolkt en tussen de bergen hangt vooral 's morgens en 's avonds een dikke nevel. De temperatuur is drastisch gedaald, het is zelfs koud! De zon doet z'n best, maar legt het veelal af tegen het watergeweld. In dit land van extremen doet ook het weer een flinke duit in het zakje.

Paraplu's, die in Ethiopië met z'n "13 maanden zonneschijn" (men heeft een andere jaarindeling) als bescherming tegen de zon dienen, zullen nu toch zeker voor 3 maanden daadwerkelijk voor de regen gebruikt worden. Om je in deze modderige tijden door de stad te verplaatsen, vereist een nonchalante houding en een dosis humor. Veel asfalt kent Addis Ababa niet.

Automobilisten worden echte rallyrijders, voetgangers glibberen voort over spekgladde straten en komen onder de modder thuis. De duizenden bedelaars en daklozen, die overal in de stad te vinden zijn, hebben het nu extra zwaar. Over het algemeen blootsvoets en met weinig kleren aan, scharrelen ze verkleumd hun kostje bij elkaar. Hun hutjes van aaneengeknoopte vodden en plastic zijn niet bestand tegen de zware buien. Ze bieden, evenals hun bewoners, een troosteloze aanblik. Na een lange periode van droogte, is de regen wel heel welkom. De boeren hebben het hard nodig en het tekort aan drinkwater moet worden aangevuld. Er ontstaan echter ook weer nieuwe problemen. Was er eerst bijvoorbeeld maandenlang geen elektriciteit wegens gebrek aan water bij de waterkrachtcentrales, nu is er geen elektriciteit omdat er teveel modder in het water is meegekomen.

De stroom die nog beschikbaar is, wordt in een rouleersysteem over de stad verdeeld; veel openbare gebouwen, bedrijven en bedrijfjes kunnen hierdoor dagenlang niet funktioneren.

Het lijkt mij de moeite waard om te onderzoeken op welke wijze men zonne-energie zou kunnen toepassen. De zon is dan misschien geen 13 maanden, maar toch zeker 10 maanden een constante factor.

Om wat makkelijker door de modder heen te komen, wil ik kaplaarzen kopen,met een flink profiel. Jerush, een Ethiopische vriendin, gaat met me mee om me te helpen de schoenenafdeling te vinden in de Mercato, de grootste markt van Afrika. Door het slechte weer is het ook daar nu opmerkelijk rustig en klampt iedereen ons aan om hun waar te slijten. Vooral de schoenpoetsers zijn erg vasthoudend! Zij hebben weinig klandizie, gepoetste schoenen zitten immers na drie stappen opnieuw onder de modder.

De kaplaarzen hebben we gauw gevonden. En net op tijd. Een enorme bui dient zich aan. Als we in een minibusje, het vervoersmiddel bij uitstek in Addis Ababa, naar huis gaan, verandert de plensbui sommige straten in kolkende rivieren. Mensen zoeken beschutting en de straatverkoop ligt er opeens verlaten bij. Een vrachtauto is in een slip geraakt en op z'n kant terecht gekomen. Het zicht is nog geen vijftig meter. De bijrijder probeert onderweg nog mensen in z'n busje te krijgen, maar niemand waagt zich daaraan. Het hele watergeweld is in een minuut ontstaan en zo hevig, dat het ook op ieders lachspieren werkt.

Als we uitstappen geeft Jerush me een plastic zakje om m'n haar te beschermen; iedereen loopt met plastic zakjes rond. Ook al zitten we onder de modder, als je haar maar goed zit!

Addis Abeba, 29 juni 2000