Anneke's Stekje

Meskerem

Het duurt even voordat het tot me doordringt dat ik opzij moet, maar na de tweede klap met de lange en flexibele kaars, ben ik klaarwakker en gauw aan de kant om ruimte te geven aan de priesters, die hun ronde door de kerk maken. Ze zien er prachtig uit, in kleurrijk versierde gewaden en met glanzende parasols. Ze kijken heel ernstig terwijl ze langs de gelovigen gaan met hun zilveren en houten handkruizen en de bijbel, die is ingepakt in brokaat. Iedereen krijgt gelegenheid om het heilige boek en het kruis te kussen. Er wordt even stilgestaan bij de muurschilderingen om een gebed te prevelen en dan schrijden de priesters verder en verdwijnen achter de gordijnen, die de verschillenede compartimenten van de kerk scheiden.

Een aantal mensen vleit zich weer op de grond om nog wat verder te slapen. De dienst duurt lang, zeker 12 uur en gaat non-stop de hele nacht door. Het is oudjaar en we zijn met een paar honderd mensen bijeen in een van de oudste kerkjes van Addis Ababa, gelegen op het hoogste punt van de stad, zo'n 3000 meter. De lucht is ijl en fris, de hemel bezaaid met sterren en de kerk is bijzonder sfeervol. Een uiterst romantische plek om oud en nieuw te vieren!

Ethiopië hanteert de Juliaanse kalender en dat betekent onder meer dat op Meskerem 1 (1 september) het jaar 1993 ingaat. In onze kalender is het dan 11 september 2000. Niet alleen de jaartelling verschilt, ook de jaarindeling is anders. Men heeft 13 maanden, 12 van 30 dagen en een klein maandje van 5 of 6 dagen. Ook de uren van de dag worden anders benoemd. Is het bij ons 7 uur 's morgens, in Ethiopië is het dan 1 uur. Eigenlijk wel logisch , als de dag net begonnen is. In de communicatie en met het maken van afspraken kunnen deze verschillende kalenders en tijdsbepalingen heel wat komische verwarring geven!

Opgefrist door het hazeslaapje ga ik even later samen met een vriendin, die speciaal voor Meskerem is gekomen, op zoek naar de ruimte waar de priesters zingen. De kerk is een rond gebouw, met een buitenbalustrade en een binnenring, die het heilige der heiligen omsluit. De muren daarvan zijn geheel beschilderd met allerlei voorstellingen van verhalen uit de bijbel. De kerkelijke kunst van de Ethiopische Orthodoxe kerk is ronduit prachtig en spreekt je heel direkt aan. Op kousevoeten schuifelen we door de gordijnen van het ene compartiment naar het andere. De devotie van de mensen is ontroerend. Vooral de vrouwen in hun witte gewaden en omslagdoeken zijn intens aan het bidden, terwijl ze hun kleine bijbeltjes omhoog houden naar de muurschilderingen. Een aantal is in een diepe stilte verzonken en mensen die te moe zijn geworden, liggen opgerold op de grond te slapen. Er is niets wat elkaar verstoort, er heerst rust en harmonie.

Als buitenlandse gasten krijgen we een voorkeursbehandeling in de ruimte van de priesters. Deze is voor vrouwen niet toegankelijk, maar wij zijn meer dan welkom. Zeker 50 priesters staan in een ellipsvorm te zingen, in het midden zitten drie mannen op de grond, elk met een grote drum. De priesters ondersteunen hun gezang met hun sistrum en stampen af en toe met hun lange "leunstok" op de grond.Ze zingen in het Ge'ez, de oude lithurgische taal en hun gezangen zijn hypnotiserend. Af en toe vormen ze in het midden twee rijen, die naar elkaar toe en van elkaar af bewegen. Dan wordt het zingen luider, gaan de drummers meedansen en is er veel handgeklap. Elke beweging, elke handeling, heeft een betekenis. Ook hier valt soms iemand eens even in slaap, leunend op z'n stok of liggend op de grond. Het is allemaal toegestaan. Meer dan 12 uur in touw zijn is lang en voortdurend zingen kost veel inspanning.

De muziek wordt regelmatig beantwoord door de meezingende en meejellende vrouwen vanachter de gordijnen. Een deel van de priesters maakt telkens een ronde door de kerk. Zo wordt alles steeds weer een geheel. Bij het aanbreken van de dag is de dienst bijna afgelopen en het nieuwe jaar waardig ingeluid. De ochtendzon verwarmt onze verkleumde ledematen terwijl we wachten op vervoer naar de stad.

Meskerem, een nieuw jaar, een nieuw begin. In Ethiopië een veelbelovende maand. Het is het einde van de regenperiode, het hele land is opgefrist en groen geworden. Er is een uitbundige groei van de ingezaaide gewassen, er zijn veel bloemen en jonge dieren dartelen overal rond. Voor de scholieren begint het geregelde schoolleven weer, na ruim twee maanden pauze.

Ook het andere "Meskerem", de stichting waar ik voor werk, heeft nieuws te melden. Er zit vooruitgang in de twee projecten die worden ondersteund. Het weeshuis kan bijna starten met haar graanmolens, zodat ze wat eigen inkomen kunnen verwerven en voor het andere project kan er een nieuwe school worden gebouwd!

In de tweede Nieuwsbrief van "Meskerem" wordt uitgebreid verslag gedaan van de ontwikkelingen. De Nieuwsbrief kan worden opgevraagd bij de secretaris van de stichting of gelezen worden op de nieuwe homepage van "Meskerem": www.meskerem.org

Een heel goed 1993!

Addis Abeba, 15 september 2000