Stichting Meskerem
Jaarverslag 2000

1. Inleiding

Eind 1999 heeft Anneke van der Heijden, vanuit betrokkenheid met Ethiopië de Stichting Meskerem opgericht met als doel projecten in Ethiopië te steunen. Letterlijk betekent de naam van de stichting: 'nieuw begin'.

Tijdens bezoeken aan Ethiopië heeft Anneke contact gelegd met twee projecten die in aanmerking kwamen voor ondersteuning vanuit de stichting.

Meskerem heeft als doel om sociale projecten te adviseren en (financieel) te ondersteunen die nood (helpen) lenigen en die zelfredzaamheid onder de bevolking van Ethiopië bevorderen.

Haar aanwezigheid in Ethiopië is daarbij een middel, enerzijds om intensief met de projecten samen te werken en anderzijds om fondsen te werven in het land zelf, dicht bij de projecten.

In Nederland houdt het bestuur zich bezig met beleid, fondswerving, voorlichting en praktische ondersteuning van de projecten.

2. Projecten

De stichting heeft zich in 2000 met twee projecten beziggehouden: het Mammaproject (Mamma Relief and Rehabilitation Organization for Displaced Children and Families) en awccc (Aberash Worku Childrens Care Centre). Hieronder worden voorgeschiedenis, doelstelling, ontwikkeling en plan voor 2001 van beide projecten toegelicht.

Het Mammaproject

Zawditu Meshesha, de oprichtster van Mamma, vangt sinds 1992 ontheemde gezinnen en wees- en straatkinderen op. Veel kinderen zijn via de kerk gekomen. In 2000 bood Zawditu onderdak in haar huis aan 49 personen, voor het merendeel kinderen.

Letterlijk betekent Mamma "bescherming". Het woord is afgeleid van een mamma, een kleine uitkijkpost op palen die je veel ziet in de Ethiopische graanvelden. Onder een afdakje zit meestal een kind dat vogels en andere dieren verjaagt om zo de oogst veilig te stellen.

De doelstelling van Mamma is niet alleen het bieden van bescherming maar ook van onderdak, voeding, kleding, medische zorg en onderwijs.

De woon- en leefsituatie van Zawditu en de kinderen is zeer eenvoudig. De kinderen slapen met twee of meer in een bed. In de kleine eetruimte wordt in twee ploegen gegeten. De keuken is onder een afdakje. Er is één wc, dat wil zeggen een latrine. Het eten is eenvoudig, zoals ook de kleding en schoenen.

Centraal staat de zorg voor elkaar: de oudere kinderen helpen mee in de zorg voor de kleintjes. Ook school neemt een belangrijke plaats in: alle kinderen volgen onderwijs. Daarnaast speelt het geloof (de Ethiopische orthodoxe kerk) een belangrijke rol en is een bindende kracht. Naast kerkbezoek worden er geregeld diensten in huis gehouden, waarbij bijzondere aandacht is voor het emotionele welbevinden van een ieder en voor het verwerken van de trauma's die in het verleden zijn opgelopen.

Ontwikkeling en plan voor 2001:

In het jaar 2000 is er vanuit Meskerem een goede samenwerking opgebouwd. Er zijn verschillende plannen uitgewerkt, die zowel gericht zijn op het verbeteren van de dagelijkse leef- en woonomstandigheden als op het voorbereiden van een situatie waarbij men voldoende eigen inkomsten kan verkrijgen om zelfstandig te functioneren. Concreet hebben de volgende acties plaatsgevonden:

• Opzetten van een graanmolenproject om structureel eigen inkomsten te verwerven. Hier is vanuit Meskerem in geïnvesteerd. Er is ook een aanvraag ingediend bij NCDO voor het verdubbelen van de sponsorgelden van een marathonloper, waardoor 2 van de 3 graanmolens bekostigd konden worden. In 2001 zullen de molens operationeel zijn.
• Aangezien Mamma afhankelijk is van giften van particulieren is het een bron van veel zorgen of er wel genoeg geld is voor de eerste levensbehoeften, medische zorg en schoolgeld. Meskerem heeft geld besteed aan de meest dringende behoeftes, maar daarnaast ook een middel bedacht en uitgewerkt om de eerste levensbehoeften gedekt te krijgen. Hiertoe is een oproep gedaan aan donateurs om zich voor 3 jaar garant te stellen voor een maandelijkse bijdrage. Ongeveer 30 mensen hebben zich tot nu toe aangemeld. In 2001 zal dit verder in gang worden gezet en het aantal hopelijk worden uitgebreid tot 100 donateurs.

awccc

awccc is eind 1997 opgericht door Zawditu Worku, een vrouw die ruime ervaring heeft in het kleuter- en basisonderwijs. De doelstelling is om onderwijs, voeding en medische zorg te bieden aan kinderen uit noodlijdende gezinnen en om de moeders door training in de gelegenheid te stellen een eigen inkomen te verwerven om zodoende de positie van het hele gezin te verbeteren.

awccc kent vele projecten. De kern is een kleuterschool in Addis Ababa, waar 115 kinderen onderwijs en medische zorg krijgen en 20 moeders getraind worden in handvaardigheden. Van daaruit vindt nazorg plaats van kinderen die de school verlaten hebben.

In Darghe, in het Gurage-gebied bevindt zich een kleuterschool voor 70 kinderen, die dringend uitgebreid moet worden. Bovendien moet er een lagere school gebouwd worden. Het is de bedoeling in Gubrie een nieuwe school te stichten voor 70 kinderen. De grond daarvoor is al verkregen.

Ontwikkeling en plan voor 2001:

De samenwerking met Meskerem is in dit eerste jaar opgebouwd en omvat de volgende activiteiten:

• Het helpen aanvragen van fondsen bij de Nederlandse Ambassade in Addis Ababa. Dit was succesvol: door een bijdrage van plusminus ƒ 10.000,- kan de kleuterschool opgeknapt worden en kan de school uitgebreid worden met één lokaal en kan er meubilair en schoolmateriaal aangeschaft worden, waardoor een groter aantal kinderen in staat zal zijn om naar school te gaan. Midden 2001 zal de school heropend kunnen worden.
• Voor 2001 heeft het realiseren van de bouw van een kleuterschool in Gubrie de hoogste prioriteit. Meskerem zoekt samen met awccc naar fondsen om de school te kunnen bouwen.
• Daarnaast heeft het aanleggen van waterputten in Darghe hoge prioriteit. Voor 10.000 mensen is daar nu slechts één waterput. Meskerem helpt hier bij het zoeken naar fondsen en het indienen van aanvragen.
• Tenslotte zijn er nog enkele kleinere projecten, zoals het verbeteren en uitbreiden van latrines en het opzetten van inkomensgenererende activiteiten.

3. Activiteiten van Anneke van der Heijden

Anneke is in januari 2000 naar Addis Ababa vertrokken. Na een korte gewenningsperiode heeft het opbouwen van een samenwerkingsrelatie met de mensen van beide projecten eerst de aandacht gekregen. Daarnaast heeft zij veel geïnvesteerd in het opbouwen van contacten met netwerken en met mogelijke fondsen en donoren. Zij heeft verschillende aanvragen (mee-)geschreven, zoals bij de Nederlandse en de Japanse Ambassade. Ongewenst heeft het behartigen van eigen zaken ook veel tijd gekost, zoals het zoeken van woonruimte, het openen van een bankrekening of postbus en dergelijke. Ze heeft een diaserie samengesteld over de projecten en enkele interviews gegeven.

De communicatie met Nederland was niet altijd gemakkelijk, o.a. omdat er soms geen elektriciteit is en het lang duurt voordat contact via de post tot stand komt. Daarnaast heeft het ontbreken van vaste woonruimte en van een verblijfsvergunning spanning veroorzaakt. Belangstelling van mensen in Nederland en bezoek van enkele vrienden gaven daarentegen steun. Maar vooral het vertrouwen in de projecten, dat de doelen goed zijn en dat ze haar inspanning waard zijn, versterkt haar motivatie om door te gaan.

In november is Anneke naar Nederland teruggekomen toen haar visum niet verlengd werd.

In de periode dat ze daar geweest is is de samenwerkingsrelatie steviger geworden. Haar opstelling is terughoudend in die zin dat de projecten van de mensen zelf blijven en dat haar rol bestaat uit enerzijds het meedenken over problemen en mogelijke oplossingen, anderzijds uit het helpen in gang zetten van aanvragen voor financiële hulp. Haar aanwezigheid is als een steun ervaren. Ook kleine persoonlijke activiteiten zijn belangrijk. Zo heeft zij een uitstapje georganiseerd met het team leerkrachten van de kleuterschool in Addis. Een dergelijke activiteit is van groot belang voor de teamgeest en de betrokkenheid van de leerkrachten. Ook haar aanwezigheid bij de kerkdienst van het Mammaproject werd steeds bijzonder op prijs gesteld.

4. Het bestuur

Het bestuur heeft 8 maal vergaderd. Er is veel tijd en energie besteed aan het organiseren van de stichting en aan het vorm geven aan het bestuur. Naast de taakafbakening en het regelen van praktische zaken, vroeg ook het opzetten van een administratie tijd en aandacht. Na de aanvangperiode bleken er verschillende onderwerpen te zijn, waarover beleid ontwikkeld moest worden.

Acties die in gang gezet zijn, zijn:

• Er is aandacht gevraagd voor Meskerem en er zijn donateurs geworven.
• In april heeft een vriend van Anneke de marathon gelopen in Rotterdam, waarbij hij zich liet sponsoren door bekenden (opbrengst ruim ƒ 3800,-). Bij het NCDO is een aanvraag ingediend om de opbrengst hiervan te verdubbelen. Doel was de graanmolen(s) van het Mammaproject. In oktober kwam de toekenning.
• Er is een aanvraag ingediend voor het laten maken van een PR-plan door een jubilerende instelling. Meskerem is hiervoor niet uitgekozen.
• Halverwege het jaar is het bestuur uitgebreid met twee belangstellenden: een PR-medewerker en een website-specialist.
• In augustus is de website gemaakt om informatie te geven aan mogelijke donateurs en om het contact te bevorderen tussen de bestuursleden en de donateurs van de stichting.
• Er is een financieel jaarverslag 1999 opgemaakt en voor de belastingdienst zijn de nodige formulieren ingevuld.
• Er zijn twee nieuwsbrieven geschreven en verzonden: in augustus en in december. Deze zijn ook vertaald in het Engels en op de website gezet.
• Er is een Meskeremdag voorbereid, die in januari 2001 gehouden werd voor donateurs en belangstellenden
• Er is een aanvraag voor sponsoring van diverse projectdelen ingediend bij een kerk en een wereldwinkel.

5. Bezoeken aan Ethiopië

Enkele donateurs hebben tijdens hun vakantie een bezoek gebracht aan de projecten. Hierdoor ontstaat wederzijds begrip en wordt de betrokkenheid versterkt. Bezoek en belangstelling wordt door de projecten zeer op prijs gesteld. Een van de bestuursleden is eveneens op bezoek gegaan. Dit maakte overleg zeer concreet en heeft de gesprekken over de projecten verdiept.

6. Financiële rapportage 2000

(bedragen in guldens)

7. Voornemens voor 2001

• Verdere verbouwing en uitbreiding van de woonruimte van het Mammaproject.
• Zoeken naar meer vaste donateurs voor het Mammaproject.
• Fondsen zoeken voor uitbreiding van de woonruimte en het aanleggen van sanitaire voorzieningen op de compound van het graanmolenproject.
• Fondsen werven voor awccc voor de bouw van een school in Gubrie.
• Fondswerving voor awccc voor de bouw van waterputten in Darghe.
• Realiseren van kleinere projecten voor awccc , zoals het verbeteren van de latrine in de kleuterschool in Addis Ababa en het opzetten van inkomensgenererende activiteiten in Addis Ababa en Darghe.
• Verdere mogelijkheden van fondswerving in zowel Nederland als in Ethiopië onderzoeken.
• Structureel beleid formuleren ten aanzien van het beheer van het inkomen van Meskerem.
• Betrekken van donateurs bij de werkzaamheden van Meskerem en het werven van nieuwe donateurs door middel van voorlichting en met behulp van de website.