Stichting Meskerem
Jaarverslag 2002

1. Inleiding

Het doel van de Stichting Meskerem is het nood (helpen) lenigen en het bevorderen van zelf-redzaamheid onder de bevolking van Ethiopië bevorderen. Het doel wordt inhoud gegeven door het adviseren en (financieel) ondersteunen van kleinschalige projecten. Het verblijf in Ethiopië van Anneke van der Heijden, oprichtster van de stichting, is daarbij een belangrijk middel: zij werkt daar intensief samen met de projecten en probeert ter plaatse fondsen te werven.

In de periode dat zij in Nederland verblijft, besteedt ze een belangrijk deel van haar tijd aan fondswerving en voorlichting.

De Stichting heeft zich in 2002 vooral gericht op 2 projecten. In de loop van 2002 is daarnaast een ander project steeds meer in beeld gekomen.

Het bestuur van de stichting houdt zich bezig met beleid, fondswerving, voorlichting en ondersteuning van de projecten en Anneke.

2. Projecten

2.1 Het Mammaproject (Mamma Relief and Rehabilitation Organization for Displaced Children en Families i.o.)

Het Mammaproject bevindt zich in Addis Ababa en biedt onderdak, voeding, kleding, medische zorg en onderwijs aan 49 personen, waarvan 42 kinderen. Mamma richt zich ook op het ontwikkelen van activiteiten waarmee zij op den duur in eigen onderhoud kunnen voorzien. Zorg voor elkaar staat centraal, evenals het geloof.

Zawditu Meshesha heeft in 1992 Mamma opgericht door kinderen in haar eigen huis op te nemen. Tefeterre is haar 26-jarige zoon, die het project draagt, plannen maakt en alle werkzaamheden in gang zet.

Meskerem ontwikkelt samen met Mamma toekomstplannen, adviseert en begeleidt het project en biedt financiële steun middels eigen donateurs en door middel van fondsenwerving bij andere instellingen. Daarnaast is er aandacht voor (de ontwikkeling van) de kinderen.

Ontwikkeling in 2002 en plannen voor 2003

Mamma kent vaste donateurs die voor 3 jaar een bijdrage toegezegd hebben voor de eerste levens-behoeften (voedsel, hout, medicijnen). Hierdoor kan Mamma zich richten op andere activiteiten, zoals ook hierboven beschreven.

De donateurs van het studiefonds, de "Vrienden van Ethiopië", zorgen ervoor dat alle kinderen een goede opleiding kunnen volgen. De kinderen krijgen jaarlijks, naast schoolspullen, een uniform en schoenen.

In 2002 is een schuur omgetoverd in een ruimte waar de kinderen huiswerk kunnen maken. Door een gift van een school zijn er tafels, stoelen en verlichting aangeschaft en wordt het salaris betaald van een leraar die elke dag bijles geeft. Hierdoor hebben de kinderen een zinvolle besteding van hun vrije tijd naast hun halve dag school. Ze beleven hier veel plezier aan.

Begin 2002 ontstonden er problemen in de begeleiding van de kinderen die door de puberteit moeilijker gedrag lieten zien. Anneke heeft met Zawditu en Tefeterre deze problemen besproken en individuele plannen (mee-)opgesteld.

Aan het eind van het jaar heeft een Nederlandse vrijwilliger zich 2 maanden voor Mamma ingezet: ze heeft samen met Tefeterre een bedrijfsplan geschreven, de inrichting van de winkel mee voorbereid (zie hieronder) en veel met de kinderen gedaan. Onder meer heeft zij naailes gegeven, zodat de door Meskerem gefinancierde zigzagnaaimachine goed gebruikt kan worden.

• Het streven is om in 2003 een salaris te geven aan Tefeterre zodat hij door kan gaan met zijn werkzaamheden (en geen baan hoeft te zoeken), maar toch een eigen leven op kan bouwen (opleiding en zelfstandig wonen).
• De werkzaamheden zijn te veel voor één persoon. Samen met Tefeterre wordt gezocht naar anderen met wie hij het werk kan delen of aan wie hij taken kan delegeren.
• Samen met iemand die geld bijeen gebracht heeft, is een container omgebouwd tot winkel. Als in 2003 vergunning verkregen wordt, kan de winkel van start gaan. Droge kruidenierswaren, tweedehands kleding en zelfgemaakte artikelen zullen daar verkocht worden. Door mee te helpen in de winkel, kunnen de grote meisjes en jongens helpen om inkomsten te verkrijgen.
• Ook voor 2003 wordt gestreefd naar een uitbreiding van het aantal donateurs voor het studiefonds “Vrienden van Ethiopië”.

De graanmolens draaien en in 2002 begint het project winstgevend te worden. Er wordt teff, graan en berberi gemalen. Een man en een jongen van Mamma werken op het project en krijgen er inkomsten van. De boekhouding is opgezet en wordt bijgehouden.

Er is een voorraad teff aangelegd, zodat mensen uit de omgeving niet met eigen teff hoeven te komen. Hierdoor wordt er meer gebruik gemaakt van de diensten van het project.

Met behulp van een fonds worden een kantoortje, latrine, keuken en enkele slaapkamers voor de jongeren van Mamma op het terrein gebouwd. De aanleg van een waterpunt wordt voorbereid (is o.a. afhankelijk van een vergunning).

• De slaapkamers, het kantoortje, de keuken, de latrine en het waterpunt op de compound zullen in 2003 afgemaakt worden. Voor het waterpunt is het wachten op toestemming.
• De bouw en exploitatie van een bakkerijtje is in voorbereiding. De fondsen hiervoor zijn (nagenoeg) bij elkaar.

2.2 amdo (Aberash’s Memorial Development Organization, voorheen Aberash Worku Childrens Care Centre)

De activiteiten van amdo zijn gestart met een kleuterschool in Addis Ababa en hebben zich uitgebreid tot het oprichten van enkele (kleuter-)scholen in het Gurage-gebied, ten zuid-oosten van Addis (in Darghe, Gubrie en Meki), en het ontwikkelen van drinkwatervoorziening, family planning en preven-tieve gezondheidszorg.

Ontwikkeling in 2002 en plannen voor 2003

Addis Ababa

De kleuterschool hier is de kern van het project. De school loopt goed: een deel van de leerlingen, 40 in totaal, krijgt gratis onderwijs, uniformen en medische zorg. Aan de gezinnen van de allerarmste leerlingen wordt bijvoeding verstrekt. Voor de moeders worden activiteiten georganiseerd om hen te leren in eigen onderhoud te voorzien. De activiteiten van Meskerem bestaan hier uit het meedenken en vormgeven aan nieuwe plannen en ondersteunen van subsidie-aanvragen. Anneke heeft in haar contact met amdo expliciet aandacht voor teambuilding.

Darghe

In Darghe is een school gebouwd en in gebruik genomen. Meskerem heeft, met behulp van een donatie, geld voor een generator geschonken waardoor het gebouw ook in de avond gebruikt kan worden. Hierdoor worden (jong-)volwassenen die geen of weinig opleiding hebben gevolgd, in staat gesteld om in de avonduren onderwijs te volgen.

Al eerder was de behoefte aan meer waterputten duidelijk. Meskerem heeft voor amdo fondsen gezocht en gevonden voor de aanleg van 4 waterputten en een waterreservoir. Wanneer deze putten aangelegd zijn, zal de wachttijd om water te halen aanzienlijk korter zijn en zullen kinderen meer tijd aan school kunnen besteden. De kwaliteit van het (drink-)water, dat nu uit de rivier gehaald wordt, zal straks aanzienlijk beter zijn.

• In 2003 zal met de aanleg van de putten begonnen worden.
• Meskerem zal zich in 2003 inzetten voor financiering en aanleg van een gezondheidspost, die zich richt op voorlichting en eenvoudige medische handelingen. Een deel van het totaal bedrag is door een Ethiopische organisatie toegezegd, evenals een deel van de exploitatiekosten.

Gubrie

De aanvraag voor de bouw van een kleuterschool is nog niet gehonoreerd.

• Het rond krijgen van de financiering van deze school heeft voor 2003 een hoge prioriteit, zodat snel met de bouw gestart kan worden.

Meki

amdo heeft financiering voor de school in Meki gevonden en de bouw is in september 2002 begonnen.

2.3 De Starters

Meskerem is in aanraking gekomen met een groep jongeren die weliswaar een school afgemaakt heeft, maar de overstap naar werk niet vanzelfsprekend kan maken. De jongeren hebben de capaciteiten om een beroepsopleiding te volgen en willen dit ook graag doen om meer kansen op de arbeidsmarkt te hebben. Andere jongeren willen een eigen bedrijfje beginnen en hebben een start kapitaal nodig. Enkele individuele donateurs hebben een jongere een tijdlang gesteund, door het bekostigen van rijlessen, een opleiding, het levensonderhoud tijdens een stage etc.

In 2002 heeft Meskerem een begin gemaakt met het bedenken van een structuur om vorm te geven aan de ondersteuning van deze Starters. Een gedachte daarbij is om, waar mogelijk een koppeling tot stand te brengen tussen een bedrijf in Nederland en een starter in Ethiopië, bv een kapper die een beginnende kapper steunt. Ook de mogelijkheid om (gedeeltelijke) leningen te verstrekken wordt betrokken in de discussie.

De kinderen van het Mamma project kunnen, wanneer ze daar aan toe zijn, ook een aanvraag indienen bij de Starters.

• In 2003 wil Meskerem een duidelijk plan hebben voor de Starters, een begin maken met het zoeken van donateurs voor dit plan en het behandelen van aanvragen.

3. Fondsen

Meskerem heeft ruim 30 donateurs, die gedurende 3 jaar de basisbehoeften van het opvanghuis (Mammaproject) bekostigen. Begin 2004 loopt deze periode voor de meeste donateurs af. Een fonds levert gedurende 5 jaar een bijdrage.

• In 2003 moet duidelijk worden of Mamma zelfstandige middelen van bestaan heeft opgebouwd. Aan de donateurs zal expliciet teruggerapporteerd worden.

Het studiefonds, de “Vrienden van Ethiopië” , financiert de studiekosten voor de kinderen van Mamma. De Vrienden zijn vaste donateurs die zich voor 5 jaar hebben vastgelegd.

Daarnaast zijn er andere donateurs die maandelijks of incidenteel een bedrag schenken. Sommige mensen schenken hun verjaardagsgeld of afscheidscadeau. Een kerk collecteerde voor Meskerem en een basisschool zette zich met een Derde Wereldproject in.

Meskerem heeft ook voor een groot project (de waterputten in Darghe) met succes een fonds aan geschreven.

De opbrengst van een sponsorloop is aangevuld met een gift door de Wilde Ganzen.

4. Activiteiten Anneke

In 2002 is Anneke gedurende twee periodes in Ethiopië geweest. Haar verblijf daar is ook dit jaar gecombineerd geweest met periodes van werken als reisleidster in Ethiopië. Dit is een zinvolle combinatie gebleken: reizigers blijken interesse te hebben voor de projecten (zie onder punt 7).

De relaties die Anneke in Ethiopië eerder opgebouwd heeft, zijn in de loop van dit jaar verdiept. Ook haar netwerk is uitgebreid (o.m. door de gemaakte reizen).

Anneke heeft nauw contact met de projecten, niet alleen als ze in Ethiopië is. Ze denkt mee over de ontwikkelingen binnen de projecten, over de te stellen prioriteiten en werkt mee aan het opstellen van subsidieaanvragen.

Haar steun, aandacht en persoonlijke betrokkenheid is van groot belang voor beide projecten

Haar plannen voor 2003 zijn:

• blijven ondersteunen van de twee bestaande projecten; daarnaast een uitbreiding naar de Starters.
• haar netwerk uitbreiden, in Nederland en in Ethiopië.
• de reiswereld verbinden met Meskerem.
• blijven richten op fondsenwerving, in Nederland en in Ethiopië.
• meer voorlichting geven, ook in Ethiopië.

5. Voorlichting

In maart is wederom een Meskeremdag gehouden, die door 65 mensen bezocht is. Hier zijn dia’s getoond en heeft Anneke verteld over Ethiopië, de projecten en haar bemoeienis daarmee. Ook de plannen en wensen voor de toekomst zijn aan de orde gekomen. Er waren veel positieve reacties. In 2002 zijn er twee nieuwsbrieven gemaakt en verstuurd (juli en december).

• Om de kosten te beperken is voor 2003 besloten om alleen de nieuwsbrief van december per post te versturen.
• De nieuwsbrief van juli wordt gepubliceerd op de website en per e-mail verzonden naar de mensen van wie een e-mailadres bekend is.

Er is (uitgebreide) voorlichting gegeven op 2 basisscholen, in een kerk en bij een bank.

Meskerem was met een stand aanwezig op een NCDO-dag en is onder de aandacht gebracht in een regionaal radioprogramma.

6. Het bestuur

Het bestuur heeft in 2002 10 maal vergaderd, waarvan eenmaal telefonisch.

Het bestuur bestaat uit 5 leden. Het bestuur wordt bijgestaan door 2 mensen: voor algemene ondersteuning van de werkzaamheden en voor het beheer van de website. Zij zijn doorgaans ook aanwezig bij de bestuursvergaderingen. Meer mensen die betrokken zijn bij het bestuur is prettig, maar het heeft ook consequenties voor de werkwijze. Er is daarom tijd en aandacht besteed aan het vormgeven hiervan. Er wordt op deeltaken gewerkt in commissies, die rapporteren in de bestuursvergadering.

Acties die gestart of gedaan zijn:

• het (financieel) jaarverslag is opgesteld;
• er is een format gemaakt voor het indienen van een aanvraag;
• er zijn meerdere (uitvoerige) aanvragen geschreven voor fondsen;
• er is een algemene folder gemaakt;
• in maart is een Meskeremdag gehouden;
• twee nieuwsbrieven zijn geschreven en in het Engels vertaald. Beide versies zijn op de website gezet.

7. Bezoeken aan Ethiopië

In 2002 is weer een bestuurslid (uiteraard op eigen kosten) naar Ethiopië gegaan en heeft daar de projecten bezocht.

Ook reizigers uit de groepen van Anneke hebben belangstelling getoond. Wanneer de tijd het toeliet hebben reizigers de projecten bezocht. Het wordt door veel mensen als een meerwaarde ervaren om op deze manier in contact te komen met mensen uit het land. Uit deze groep zijn ook donateurs voortgekomen.

De mensen van de projecten stellen de belangstelling en het contact zeer op prijs en ervaren dit als steunend.

8. Financiële rapportage

De belastingdienst heeft Meskerem in 2002 aangemerkt als een instelling zoals bedoeld in art. 24 lid 4 van de successiewet.

De accountantsverklaring voor 2000 is verleend en de aanvraag voor 2001 is in gang gezet.

Hieronder wordt een overzicht gegeven van de inkomsten en uitgaven in het jaar 2002. De uitgebreide gegevens zijn bij de accountant ingeleverd. Deze zullen na controle en goedkeuring openbaar worden gemaakt op de website van Meskerem.

Het financiële jaaroverzicht is als volgt:

9. Website

De website wordt actueel gehouden doordat de nieuwsbrieven (in het Nederlands en het Engels) en het jaarverslag en andere informatie op de website gepubliceerd worden. Ook de foto's van de projecten worden geregeld aangepast, zodat de ontwikkelingen te zien zijn.

Het blijkt dat steeds meer mensen de weg naar Meskerem vinden via de website. Het aantal bezoekers op de website is echter vrijwel gelijk gebleven aan die in het jaar 2001.

Naar aanleiding van een bezoek aan de website worden er ook vragen gesteld, die heel divers zijn en variëren van een vraag om informatie voor een spreekbeurt tot het aanbieden van diensten in Nederland of Ethiopië.

• Voor 2003 is een rubriek “veelgestelde vragen” in voorbereiding.

10. Werkplan 2003

Voor het Mammaproject:

• het afmaken van de bouw van slaapkamers, keuken, latrine en kantoor op de compound van het graanmolenproject;
• het krijgen van een vergunning voor en het tot stand brengen van een waterpunt op deze compound;
• het starten van de bouw van een bakkerij op deze compound;
• het opzetten en starten van een winkel bij het opvanghuis;
• school garanderen voor de kinderen en het aanstellen van een bijlesleraar;
• salaris voor Tefeterre en verdelen van de werkzaamheden.

Voor amdo:

• aanleggen van de waterputten en waterreservoir in Darghe;
• fondsen werven voor de school in Gubrie;
• fondsen werven voor de bouw van een gezondheidspost in Darghe.

Voor de Starters:

• uitzoeken van de mogelijkheden om een groep jongeren te steunen die een beroep willen leren en aan het werk willen komen om in hun eigen onderhoud te voorzien;
• het vinden van een ‘mentor’ voor de jongeren;
• werven van donateurs voor de Starters en het leggen van koppelingen.

Algemeen:

• voorlichting geven over de werkzaamheden van Meskerem en de projecten, zowel in Ethiopië als in Nederland.