Stichting Meskerem
Jaarverslag 2003

1. Inleiding

Het doel van de Stichting Meskerem is het helpen lenigen van nood onder de inwoners van Ethiopië. Tegelijkertijd streeft Meskerem naar het vergroten van hun zelfredzaamheid. Dit gebeurt door kleinschalige projecten te voorzien van (financiële) steun en advies.
Het verblijf in Ethiopië van Anneke van der Heijden, oprichtster van de Stichting, is daarbij een belangrijk middel: zij werkt daar intensief samen met de projecten en probeert ter plaatse fondsen te werven.
In de periode dat zij in Nederland verblijft, besteedt ze een belangrijk deel van haar tijd aan fondsenwerving en voorlichting.
De Stichting heeft zich in 2003 gericht op 3 projecten, waarvan één project in de loop van 2003 vorm heeft gekregen.
Het bestuur van de Stichting houdt zich bezig met beleid, fondsenwerving, voorlichting en ondersteuning van de projecten en van Anneke v.d. Heijden.

2. Projecten

2.1 Het Mammaproject (Mamma Relief and Rehabilitation Organization for Displaced Children en Families i.o.)

Het Mammaproject bevindt zich in Addis Ababa en biedt onderdak, voeding, kleding, medische zorg en onderwijs aan 49 personen, waarvan 42 kinderen. Mamma richt zich ook op het ontwikkelen van activiteiten waarmee zij op den duur in hun eigen onderhoud kunnen voorzien. Zorg voor elkaar staat centraal, evenals het geloof.
Zawditu Meshesha heeft in 1992 Mamma opgericht door kinderen in haar eigen huis op te nemen. Tefeterre Worki is haar 27-jarige zoon, die het project draagt, plannen maakt en alle werkzaamheden in gang zet.
Meskerem ontwikkelt samen met Mamma toekomstplannen, adviseert en begeleidt het project en biedt financiële steun middels eigen donateurs en door middel van fondsenwerving bij andere instellingen. Daarnaast is er aandacht voor (de ontwikkeling van) de kinderen.

Ontwikkeling in 2003 en plannen voor 2004

Mamma kent vaste donateurs die voor 3 jaar een bijdrage toegezegd hebben voor de eerste levens-behoeften (voedsel, hout, medicijnen). Hierdoor kan Mamma zich richten op andere activiteiten, zoals ook hierboven beschreven. De periode van 3 jaar loopt begin 2004 af.
De donateurs van het studiefonds, de "Vrienden van Ethiopië", zorgen ervoor dat alle kinderen een goede opleiding kunnen volgen. De kinderen krijgen jaarlijks, naast schoolspullen, een uniform en schoenen.
Een van de jongeren van Mamma, die wat ouder is en zijn school heeft afgemaakt, was het voorgaande jaar als bijlesleraar aangesteld. De kinderen, die een halve dag naar school gaan, krijgen hierdoor extra aandacht, wat ze erg fijn vinden en hun resultaten op school verbetert. Het salaris van de leraar is tot juli 2003 bekostigd uit een gift van een school in Nederland. Omdat de bijlessen belangrijk zijn voor de ontwikkeling en het welzijn van de kinderen, heeft Meskerem toegezegd ook voor de komende 2 jaar zijn salaris te zullen betalen. Bijkomend effect is dat de leraar door zijn inkomen nu zelfstandig kan wonen en zelf ook een opleiding volgt.
Een vrijwilliger die enkele maanden in Addis Ababa verbleef, heeft in het opvanghuis verschillende, hele praktische, activiteiten gedaan. Zo heeft ze Tefeterre geleerd hoe je een businessplan opstelt, ze heeft geholpen een container om te bouwen tot winkel, de boekhouding hiervoor op te zetten en ze gaf naailes aan 2 jongeren, die inmiddels prachtige kleding maken voor priesters van de Ethiopische Orthodoxe kerk.
Geinteresseerde reizigers die Mamma bezochten, brachten geld bijeen voor warme kleding voor de kinderen, speciale voeding voor de feestdagen en voor een nieuw te bouwen latrine. Een van de
reizigers wil, samen met Meskerem, voor de kinderen een kleine bibliotheek realiseren. Dit plan zal nader uitgewerkt worden.
Met Meskeremgelden werden de slaapkamers van de kinderen voorzien van beddenspreien en werd de eetruimte gezelliger gemaakt.
Er is veel aandacht besteed aan de voortgang van Mamma in het streven een ngo (niet gouvernementele organisatie) te worden.

Sinds 1 juli 2003 ontvangt Tefeterre een salaris van Meskerem, in principe voor 2 jaar. Hiermee is de continuïteit van zijn werkzaamheden voor Mamma gewaarborgd en kan hij een eigen leven opbouwen en zijn studie afmaken.
Belangrijk punt dat nog steeds actueel is, is dat de werkzaamheden voor het Mammaproject te veel zijn voor één persoon. Samen met Tefeterre is gezocht naar mogelijkheden om taken te delegeren. Enkele taken m.b.t. de graanmolens heeft hij overgedragen. Dit is nog niet voldoende en het blijft een belangrijk aandachtspunt.

• Voor 2004 is het belangrijk dat de vergunning voor de winkel wordt verkregen. Als de winkel van start gaat, zullen droge kruidenierswaren, tweedehands kleding en zelfgemaakte artikelen daar verkocht worden. Door mee te helpen in de winkel, kunnen de grote meisjes en jongens helpen om inkomsten te verkrijgen.
• Ook voor 2004 wordt gestreefd naar een uitbreiding van het aantal donateurs voor het studiefonds “Vrienden van Ethiopië”.
• Het verkrijgen van de ngo status blijft in 2004 een grote prioriteit houden. Het hebben van een officiële vergunning is niet alleen belangrijk voor het dagelijkse werk, maar ook om groen licht te krijgen voor oa de winkel en het waterpunt op het terrein van de graanmolens. Bovendien zal de fondsenwerving succesvoller kunnen worden.

Eén van de middelen om inkomsten te verwerven zijn de graanmolens. Ze bevinden zich in een andere wijk in Addis, nl. in Kota Be. De graanmolens draaien nu twee jaar. Door de extreme droogte was er een tijd geen stroom. Desondanks begint het project steeds meer op te brengen. Er wordt teff, maïs en berberi gemalen.
Er is met extra geld vanuit Meskerem een voorraad teff aangelegd, zodat de mensen kant-en-klaar gemalen teff kunnen kopen.
De bouw van een kantoortje, latrine, keuken en enkele slaapkamers op het terrein van de graanmolens is dankzij een extra gift van een fonds, eind 2003 afgerond. De ruimtes zien er goed uit en zijn in gebruik genomen.
De aanleg van een waterpunt is helaas nog niet gerealiseerd; de overheid heeft toegezegd de vergunning hiervoor te verlenen als Mamma haar ngo status heeft.
Wel is een tuin aangelegd waar gewassen verbouwd worden, die ten goede komen aan het project.
In 2003 is er naast de graanmolens een bakkerijtje gerealiseerd. Een jongere uit het opvanghuis heeft een training tot bakker gevolgd en woont nu naast de bakkerij. Het is de bedoeling dat het brood zowel bij de graanmolens verkocht gaat worden als in de winkel bij het opvanghuis.

• De aansluiting op het waterpunt op de compound dient in 2004 zo spoedig mogelijk gerealiseerd te worden als de ngo rond is. Het geld ervoor is voor handen.
• Er zullen in 2004 nadere plannen worden uitgewerkt om zowel het graanmolenproject als de bakkerij voldoende winstgevend te krijgen.

2.2 amdo (Aberash’s Memorial Development Organization)

De activiteiten van amdo zijn gestart met een kleuterschool in Addis Ababa en hebben zich uitgebreid tot het oprichten van meerdere (kleuter-)scholen, het ontwikkelen van drinkwatervoorzieningen, het bouwen van een gezondheidspost en het geven van voorlichting over hygiëne, familyplanning en HIV/Aids. amdo is niet alleen in Addis Ababa werkzaam, maar ook in dorpen ten zuiden en zuidwesten daarvan, nl. in Darghe, Meki en Gubrie.
Het project is al een ngo en daardoor verder ontwikkeld dan Mamma. De uitbreiding van amdo gaat gestaag vooruit.

Ontwikkeling in 2003 en plannen voor 2004

Addis Ababa

De kleuterschool hier is de kern van het project. De school loopt goed: een deel van de leerlingen, 40 in totaal, krijgt gratis onderwijs, uniformen en medische zorg. Aan de gezinnen van de allerarmste leerlingen wordt bijvoeding verstrekt.
amdo is gestart met een pilot project om micro-kredieten te verschaffen aan moeders van zeer noodlijdende gezinnen. Deze vrouwen zetten kleine inkomen genererende projecten op om zo eigen inkomsten te verwerven.
De activiteiten van Meskerem bestaan hier uit het meedenken over het vormgeven van nieuwe plannen en het ondersteunen van subsidie-aanvragen.

Darghe

De beide al eerder gebouwde scholen in Darghe lopen goed.
Met geld dat Meskerem eind 2002 heeft verkregen, heeft amdo in 2003 de bouw van twee water-putten voorbereid en uitgevoerd. De putten leveren helder en schoon drinkwater en betekenen een enorme stap vooruit voor de bewoners van Darghe en omgeving. We verwachten een verbetering van de gezondheid en een toename van het aantal kinderen dat naar school kan gaan, omdat water halen nu veel minder tijd kost.

amdo is in 2003 begonnen met de bouw van een gezondheidspost, waar eenvoudige medische handelingen verricht kunnen worden en waar preventieve activiteiten kunnen plaatsvinden, zoals voorlichting en inentingen. Een Ethiopische organisatie heeft de kosten voor de bouw en een deel van de exploitatie voor haar rekening genomen. Meskerem is bezig om samen met een Nederlandse instelling het resterende geld voor de exploitatiekosten bij elkaar te krijgen.

• In 2004 worden de overige 2 waterputten afgebouwd, waarvan één bij de gezondheidspost. Ook het waterreservoir zal worden aangelegd.
• Ten behoeve van de gezondheidspost wil Meskerem het resterende geld voor de exploitatie-kosten en geld voor een generator bij elkaar krijgen.

Meki

De door amdo gebouwde school in Meki is in 2003 feestelijk in gebruik genomen. Op het terrein van de school is veel ruimte over om een tweede school te bouwen. Meskerem zal nieuwe aanvragen hiervoor, waar nodig, ondersteunen.

Gubrie

Voor de te bouwen kleuterschool in Gubrie zijn in 2003 de eerste Euro’s binnengekomen, dankzij een actie van een middelbare school.

• · Het rond krijgen van de ontbrekende financiering van deze school heeft voor 2004 de hoogste prioriteit, zodat snel met de bouw gestart kan worden.

2.3 De Starters

Het project Steun de Starter heeft als doel om jongeren een mogelijkheid te bieden om na hun middelbare school hetzij een vervolgopleiding te volgen, hetzij een eigen bedrijfje te starten. Door de extreem hoge werkloosheid is het van belang dat deze jongeren een steun in de rug krijgen om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Een groep jongeren uit Nazareth, een stad ten oosten van Addis Ababa, en de jongeren van het Mamma project kunnen een aanvraag indienen bij het Steun de Starter-fonds van Meskerem.

Ontwikkeling in 2003 en plannen voor 2004

In 2003 is de vorm van dit project duidelijker geworden. Als het gaat om een opleiding, zullen de kosten voor school en levensonderhoud verstrekt worden als gift. Wel wordt er aan het eind van de opleiding een tegenprestatie gevraagd, die in de lijn ligt van de studierichting.
Voor het starten van een bedrijf wordt het bedrag (deels) als lening verstrekt, die, zonder rente, in 3 jaar afbetaald moet worden. Indien noodzakelijk of gewenst, kan van deze termijn afgeweken worden.
Er is veel tijd besteed aan het inventariseren en het toetsen op haalbaarheid van plannen van verschillende Starters. Drie aanvragen zijn gehonoreerd, twee voor het volgen van een opleiding en één om een bedrijfje te starten.
Een jongere heeft 3 maanden een kunstopleiding gevolg. Helaas kon hij het niet volhouden om de school af te maken. Wel heeft hij zijn tegenprestatie verricht en een prachtige muurschildering aangebracht op de school van amdo in Meki.
Een tweede jongere heeft een aantal maanden een computercursus gevolgd.
Aan een beginnende kapper is een lening verstrekt om een zaak over te nemen. Zijn werk is zeer lucratief: hij kan ervan leven, zijn lening mee afbetalen en nog iets sparen.

• In 2004 wil Meskerem aanvragen van andere Starters in behandeling nemen en zorgen dat de gewenste scholing kan beginnen of met het bedrijf gestart kan worden.
• Het zoeken van donateurs voor de plannen van de Starters zal uitgebreid worden. Ook zullen, waar mogelijk, koppelingen tot stand worden gebracht tussen een bedrijf in Nederland en een Starter in Ethiopië.

3. Fondsen en acties

Meskerem heeft ruim 30 donateurs, die gedurende 3 jaar de basisbehoeften van het opvanghuis (Mammaproject) bekostigen, totdat Mamma daarin zelfvoorzienend is. Begin 2004 loopt deze periode voor de meeste donateurs af.
In 2003 is gebleken dat de inkomengenerende activiteiten van het Mamma project nog niet voldoende opleveren om het opvanghuis te runnen. Dit heeft te maken met bureaucratie, droogteperiodes en vertraging in de fondsenwerving, waardoor het lang duurt voordat een project is opgezet en winstgevend kan zijn.
Een niet nader te noemen fonds levert gedurende 5 jaar een bijdrage voor Mamma.
Het studiefonds, de “Vrienden van Ethiopie”, financiert de studiekosten voor de kinderen van het Mammaproject. Zij hebben hun bijdrage voor 5 jaar vastgelegd. In 2003 zijn er weer nieuwe Vrienden bijgekomen.
Daarnaast zijn er donateurs die periodiek of incidenteel een bedrag schenken aan Meskerem.
Andere donateurs schonken geld naar aanleiding van een specifieke gebeurtenis, zoals een verjaardag,een afscheid van werk en een huwelijksfeest. Ook een opbrengst van een rommelmarkt kwam ten goede aan Meskerem. Werknemers van een bedrijf kozen ervoor om hun kerstpakket niet te ontvangen en het geld dat daaraan besteed zou zijn aan de projecten te geven.
Een basisschool organiseerde, samen met een stadsdeelraad in Amsterdam, een kleurplatenactie voor Meskerem.
Enkele fietsers lieten met goed gevolg hun tocht door Azië sponsoren. Scholieren van een middelbare school verzamelden duizenden lege flessen en stortten het statiegeld op de rekening van Meskerem. Een basisschool heeft in 2003 Meskerem als doel voor hun spaaractie uitgekozen. Verschillende reizigers gaven ter plaatse geld, met name voor het Mammaproject. Een reiziger maakte een kalender met foto's uit Ethiopië en verkocht deze ten bate van Meskerem.
Een fonds gaf extra geld toen de bouwkosten voor de bouw bij graanmolens hoger uitvielen.
Een extra bedrag voor het Studiefonds van het Mammaproject werd geschonken door een serviceclub.
Er worden in 2003 kontakten gelegd met een bedrijf en Wilde Ganzen in verband met de exploitatiekosten voor de school in Gubrie.

• In 2004 zal aan de vaste donateurs van het Mammaproject expliciet teruggerapporteerd worden en zal hen gevraagd worden om hun bijdrage nog 2 jaar te continueren.
• Aan de hand van het werkplan voor 2004 zullen nadere fondsenwervende acties ondernomen.

4. Activiteiten Anneke v.d. Heijden

In 2003 is Anneke gedurende drie periodes in Ethiopië geweest. Haar verblijf daar is ook dit jaar gecombineerd geweest met periodes van werken als reisleidster. Dit is een zeer zinvolle combinatie: reizigers hebben interesse voor de projecten (zie ook onder punt 7).
De relaties die Anneke in Ethiopië eerder opgebouwd heeft, zijn in de loop van dit jaar verdiept en haar netwerk is uitgebreid (o.m. door de gemaakte reizen).
Anneke heeft nauw contact met de projecten, niet alleen als ze in Ethiopië is. Ze denkt mee over de ontwikkelingen binnen de projecten, over de te stellen prioriteiten en werkt mee aan het opstellen van subsidieaanvragen. Daarnaast voert zij de controle uit over het geld dat door Meskerem in de projecten wordt geïnvesteerd.
Haar steun, aandacht en persoonlijke betrokkenheid is van groot belang voor de projecten.

Haar plannen voor 2004 zijn:

• Blijven ondersteunen van de drie bestaande projecten, waarbij de Starters extra aandacht krijgen.
• Haar netwerk uitbreiden, in Nederland en in Ethiopië.
• De reiswereld blijven verbinden met Meskerem.
• Fondsenwerving, zowel in Nederland als in Ethiopië.
• Voorlichting geven, ook in Ethiopië.

5. Voorlichting

De folder over Meskerem is aangepast en in zwart-wit gedrukt.
In de maand maart is wederom een Meskeremdag gehouden, die door 76 mensen is bezocht. Op die dag zijn dia’s getoond en heeft Anneke verteld over Ethiopië, de ontwikkelingen van de projecten en haar bemoeienis daarmee. Ook de plannen en wensen voor de toekomst zijn aan de orde gekomen. De bezoekers toonden zich erg betrokken en er waren veel positieve reacties.
In 2003 zijn er twee nieuwsbrieven gemaakt en verstuurd (in juli en december).
Om de kosten te beperken is de nieuwsbrief van juli uitsluitend per e-mail verstuurd aan de mensen van wie een e-mail adres bekend was. De nieuwsbrief van december is behalve per e-mail, ook per post verstuurd. Beide nieuwsbrieven zijn op de website geplaatst.
Meskerem is met een stand aanwezig geweest op de jaarlijkse NCDO-dag. Er zijn verschillende bezoeken geweest aan donerende instellingen (o.a scholen) om terug te rapporteren over het bestede geld.
Er is een lezing gegeven aan een groep belangstellenden en er zijn opnames gemaakt door een lokale TV zender

6. Het bestuur

In november 2003 heeft een wisseling binnen het bestuur plaatsgevonden. Het bestuur bestaat nog altijd uit 5 leden, te weten:

• Jos van Middelaar, voorzitter
• Anke Steens, secretaris
• Daniël Povel, penningmeester
• Karin Senders, lid
• Agnès de Wolf, lid

Het bestuur is bijgestaan door 2 mensen: Liejet van den Broek voor algemene ondersteuning van de werkzaamheden en Franz Korntner voor het beheer van de website. Zij zijn doorgaans ook aanwezig bij de bestuursvergaderingen. Daarnaast zijn er mensen die incidenteel hun diensten aanbieden.
De werkzaamheden van het bestuur zijn veelomvattend. Daarom wordt het zeer op prijs gesteld wanneer deze over meer mensen verdeeld kunnen worden.
Het bestuur heeft in 2003 11 maal vergaderd, waarvan eenmaal een weekend. Op deeltaken wordt gewerkt in commissies, die rapporteren in de bestuursvergadering.

Acties die gestart of gedaan zijn:

• Aanvraag voor een Verklaring van geen Bezwaar bij het CBF is in voorbereiding. Een aandachtpunt daarbij is het zoeken naar een extra bestuurslid, omdat twee bestuursleden getrouwd zijn (waardoor er niet voldoende onafhankelijke bestuursleden zijn).
• De positie van Anneke en de vergoeding voor haar werkzaamheden ten behoeve van Meskerem zijn in 2003 een belangrijk onderwerp van gesprek geweest. Hierbij speelt de CBF-norm een rol. Het beleid hieromtrent is eind 2003 bijna afgerond en moet z’n beslag krijgen in 2004.
• Er is een systeem ontwikkeld om de voortgang van de (deel-)projecten in kaart te brengen en te volgen.
• Het (financieel) jaarverslag is opgesteld.
• In maart is de Meskeremdag gehouden.
• Er zijn twee nieuwsbrieven geschreven en op de website geplaatst.

7. Bezoeken aan Ethiopië

In 2003 hebben weer twee mensen van Meskerem (een bestuurslid en een vaste ondersteuner) uiteraard op eigen kosten, een bezoek gebracht aan de projecten in Ethiopië.
Ook reizigers uit de groepen van Anneke hebben belangstelling getoond en de projecten bezocht. Het wordt door veel mensen als een meerwaarde ervaren om op deze manier in contact te komen met mensen uit het land. Uit deze groep zijn ook donateurs voortgekomen.
De mensen van de projecten stellen de belangstelling en het contact zeer op prijs en ervaren dit als steunend.

8. Financiële rapportage

De accountantsverklaring voor 2001 is verleend en de aanvraag voor 2002 is in gang gezet.
De penningmeester is op een ander boekhoudprogramma overgegaan. Dit werkt sneller en gemakkelijker.
Er is een financiële commissie actief geweest met het opzetten van een financieel model waaraan een aanvraag moet voldoen en een structuur om de financiële voortgang van een (deel-)project beter te kunnen volgen.
Hieronder wordt een overzicht gegeven van de inkomsten en uitgaven in het jaar 2003. De uitgebreide gegevens zijn bij de accountant ingeleverd. Deze zullen na controle en goedkeuring openbaar worden gemaakt op de website van Meskerem.

Het financiële jaaroverzicht is als volgt:

9. Website

De website wordt actueel gehouden doordat de nieuwsbrieven (in het Nederlands en het Engels), het jaarverslag en andere informatie op de website gepubliceerd worden. Ook de foto’s en specifieke informatie over de projecten worden geregeld aangepast, zodat de ontwikkelingen te volgen zijn.
In het gastenboek zijn leuke reacties binnengekomen van mensen die enthousiast zijn over de Stichting en ideeën naar voren brengen.
Het blijkt dat veel mensen de weg naar Meskerem vinden via de website. Het aantal bezoekers op de website is vrij constant gedurende het jaar, nl ongeveer 50 per week. Wel zijn er pieken rond het verschijnen van de nieuwsbrieven te zien.
Naar aanleiding van een bezoek aan de website worden er ook vragen gesteld, die heel divers zijn en variëren van een vraag om informatie voor een spreekbeurt tot het aanbieden van diensten in Nederland of Ethiopië. Het is in 2003 niet gelukt om te komen tot een rubriek “veelgestelde vragen”. Het voornemen om een dergelijke rubriek te realiseren bestaat overigens nog altijd.

• Voor 2004 bestaat het plan om een rubriek “veelgestelde vragen” te realiseren.

10. Werkplan 2004

Voor het Mammaproject:

• De officiële ngo - status verwerven.
• Het aantal donateurs voor het studiefonds uitbreiden.
• Het verkrijgen van een vergunning voor het starten van een winkel bij het opvanghuis.
• Het winstgevend maken van het graanmolenproject en de bakkerij.
• Het krijgen van een vergunning voor en het tot stand brengen van een waterpunt op de compound
  van de graanmolens.

Voor amdo:

• Aanleggen van de resterende twee waterputten en het waterreservoir in Darghe.
• ondsen werven voor de exploitatiekosten en een generator t.b.v. de gezondheidspost in Darghe.
• ondsen werven voor de school in Gubrie.

Voor de Starters:

• Nieuwe aanvragen van Starters voorbereiden en in behandeling nemen.
• Werven van donateurs voor de Starters en het koppelen van donateurs aan starters.

Algemeen:

• Fondsen werven voor de verschillende (deel-)projecten;
• Voorlichting geven over de werkzaamheden van Meskerem en de projecten, zowel in Ethiopië als in Nederland.