Stichting Meskerem
Jaarverslag 2004

1. Inleiding

Het doel van de Stichting Meskerem is het helpen lenigen van nood onder de inwoners van Ethiopië. Tegelijkertijd streeft Meskerem naar het vergroten van hun zelfredzaamheid. Dit gebeurt door kleinschalige projecten te voorzien van (financiële) steun en advies.
Het verblijf in Ethiopië van Anneke van der Heijden, oprichtster van de Stichting, is daarbij een belangrijk middel: zij werkt daar intensief samen met de projecten en probeert ter plaatse fondsen te werven. In de periode dat zij in Nederland verblijft, besteedt ze een belangrijk deel van haar tijd aan fondsenwerving en voorlichting.
Het bestuur van de Stichting houdt zich bezig met beleid, fondsenwerving, voorlichting en onder-steuning van de projecten en van Anneke v.d. Heijden.
De Stichting bestaat eind 2004 vijf jaar. Veel kinderen en ook volwassenen hebben een beter leven gekregen, met name in drie projecten. De tweede helft van het jaar heeft zich gekenmerkt door bezinning op de werkwijze en de organisatie van de stichting. Hierover leest u meer bij de verschillende onderwerpen.

2. Projecten

2.1 Zawditu Meshesha Children and Family Welfare Development Association (voorheen het Mamma project)

In 2004 is het Mammaproject een ngo geworden en heeft een andere naam gekregen. Het bestuur van de ngo (niet gouvernementele organisatie) is formeel verantwoordelijk voor alle ontwikkelingen in het project.
Dit project bevindt zich in Addis Ababa en biedt onderdak, voeding, kleding, medische zorg en onderwijs aan 49 personen, waarvan 42 kinderen. zmcfwda richt zich ook op het ontwikkelen van activiteiten waarmee zij op den duur in hun eigen onderhoud kunnen voorzien. Zorg voor elkaar staat centraal, evenals het geloof.
Zawditu Meshesha heeft in 1992 Mamma opgericht door kinderen in haar eigen huis op te nemen. Tefeterre Worki is haar 28-jarige zoon, die het project draagt, plannen maakt en werkzaamheden in gang zet.
Meskerem ontwikkelt samen met zmcfwda toekomstplannen, adviseert en begeleidt het project en biedt financiële steun middels eigen donateurs en door middel van fondsenwerving bij andere instellingen. Daarnaast is er aandacht voor (de ontwikkeling van) de kinderen.

Ontwikkeling in 2004 en plannen voor 2005

De ngo -status helpt om de fondsenwerving in Ethiopië succesvoller te maken. De verwachting dat er ook sneller officiële vergunningen verkregen zouden worden, heeft nog niet tot concrete zaken geleid.
Tefetere heeft in 2004 van Meskerem een salaris ontvangen voor zijn werkzaamheden voor het project. Hierdoor is de continuïteit van zijn werkzaamheden gewaarborgd en kan hij een eigen leven opbouwen. Hij heeft inmiddels een eigen woning en gezin, waardoor zijn afstand tot het opvanghuis letterlijk en figuurlijk groter werd. Ook de praktische situatie vroeg aanpassing: het bestuur van het project geeft opdrachten, Meskerem salaris. Met Tefetere is intensief gewerkt om duidelijke afspraken te maken en de voortgang van de verschillende zaken te garanderen. Anneke heeft ook enkele malen persoonlijk contact gehad met het bestuur.
zmcfwda kent vaste donateurs die voor 3 jaar een bijdrage toegezegd hebben voor de eerste levensbehoeften (voedsel, hout, medicijnen). Het plan, om te zorgen dat er na die periode voldoende eigen inkomsten opgebouwd zouden zijn, is niet gelukt. De bureaucratie van Ethiopië was daar voor een groot deel debet aan. Daarom is na deze periode aan de donateurs gevraagd hun bijdrage met 2 jaar te verlengen. Deze periode loopt begin 2006 af.
Zoals ook in voorgaande jaren hebben de donateurs van het studiefonds, de "Vrienden van Ethiopië", ervoor gezorgd dat alle kinderen een goede opleiding kunnen volgen. De kinderen krijgen jaarlijks, naast schoolspullen, een uniform en schoenen. Vijf kinderen hebben eindexamen gedaan. Deze jongeren zijn inmiddels met een vervolgopleiding gestart. Eén meisje is automonteur geworden!
De inzet van de bijlesleraar is gecontinueerd omdat dit heel goed werkt voor de kinderen, wat betreft aandacht en prestaties. Bijkomend effect is dat de leraar door zijn inkomen nu zelfstandig kan wonen en zelf ook een opleiding volgt.
Begin 2004 zijn twee mensen naar zmcfwda gegaan en hebben geholpen om de keuken op te knappen en voorraadbakken te maken. In de loop van het jaar is de eetruimte ook opgeknapt en hebben alle slaapkamers weer een verfje gekregen. Anneke heeft samen met de kinderen de compound opgeruimd en een moestuin aangelegd. De latrine is gebouwd en in gebruik genomen. De leefsituatie in en rond het opvanghuis is door deze acties veel prettiger geworden.
Een van de kinderen kon niet goed lopen, doordat haar voet vergroeid was na een ongeluk. Meskerem heeft de operatie voor haar betaald en de periode van herstel en revalidatie. De operatie is geslaagd waardoor het meisje nu aanzienlijk beter kan lopen.

• Voor 2005 hopen we nog steeds dat de vergunning voor de winkel wordt verkregen. Als de winkel van start gaat, zullen droge kruidenierswaren, tweedehands kleding en zelfgemaakte artikelen daar verkocht worden. Door mee te helpen in de winkel, kunnen de grote meisjes en jongens helpen om inkomsten te verkrijgen.
• Ook voor 2005 wordt gestreefd naar een uitbreiding van het aantal donateurs voor het studiefonds "Vrienden van Ethiopië".

Sinds enkele jaren zijn de graanmolens in Kota Be gebouwd. Dit is een andere wijk in Addis.
Het doel was om het opvanghuis financieel te kunnen ondersteunen of onderhouden. De graanmolens draaien nu drie jaar. Er wordt teff, maïs en berberi gemalen. Het project begint geld op te brengen, maar de mate waarin gaat minder snel dan gehoopt: in 2004 bedraagt de winst 11 % van hetgeen het opvanghuis nodig heeft. Er is een boekhouding opgezet om inzicht te krijgen in hoeveel kilo's gemalen zijn en hoeveel winst gemaakt wordt.
Naast de graanmolens wordt er ongemalen graan verkocht en is er een kleine bakkerij gerealiseerd.
De bakkerij is eind 2004 niet in werking; de jongen die tot bakker was opgeleid is vertrokken.
Er is nog altijd geen toestemming voor het aanleggen van een waterpunt.

• De aansluiting op het waterpunt op de compound dient in 2005 zo spoedig mogelijk gerealiseerd te worden. Het geld ervoor is voor handen.
• In 2005 is het plan om de bakkerij voldoende winstgevend te krijgen en om een winkeltje voor het brood te maken.

2.2 amdo (Aberash's Memorial Development Organization)

De activiteiten van amdo zijn gestart met een kleuterschool in Addis Ababa en hebben zich uitgebreid tot het oprichten van meerdere (kleuter-)scholen, het ontwikkelen van drinkwatervoorzieningen, het bouwen van een gezondheidspost en het geven van voorlichting over hygiëne, familyplanning en HIV/Aids. amdo is niet alleen in Addis Ababa werkzaam, maar ook in dorpen ten zuiden en zuidwesten daarvan, nl. in Darghe, Meki en Gubrie.
amdo is al een ngo en daardoor verder ontwikkeld dan zmcfwda. De uitbreiding van amdo gaat gestaag vooruit.

Ontwikkeling in 2004 en plannen voor 2005

Addis Ababa

amdo draait zelfstandig en de activiteiten van Meskerem bestaan hier uit het meedenken over het vormgeven van nieuwe plannen en het ondersteunen van subsidie-aanvragen.
amdo is gestart met een pilot-project om micro-kredieten te verschaffen aan moeders van zeer noodlijdende gezinnen. Twee mensen uit Nederland hebben onderzocht op welke wijze dit gebeurt en of Meskerem hier een rol in kan spelen. Het onderzoek heeft echter uitgewezen dat het plan niet geschikt is voor een aanvraag in Nederland.

Darghe

In maart 2004 zijn twee waterputten in gebruik genomen. Later bleek dat de kosten voor de overige waterputten en het waterreservoir niet goed begroot waren. Na veel overleg is een constructie afgesproken voor het vervolgtraject. De bouw is in 2004 nog niet afgerond.
Meskerem heeft zich ingezet om de exploitatiekosten voor de gezondheidspost die gebouwd is in Darghe bij elkaar te krijgen. Uiteindelijk bleek men andere fondsen aangeboord te hebben.
Wel is er geld voor een generator ingezameld.

• In 2005 worden de overige 2 waterputten afgebouwd, waarvan één bij de gezondheidspost. Ook het waterreservoir wordt aangelegd.

Gubrie

Voor de te bouwen kleuterschool in Gubrie heeft Meskerem geholpen een aanvraag te doen bij een fonds. Deze aanvraag is uiteindelijk niet gehonoreerd, omdat het fonds zich niet meer op onderwijs richtte.

2.3 De Starters

Het project Steun de Starter heeft als doel om jongeren een mogelijkheid te bieden om na hun middelbare school hetzij een vervolgopleiding te volgen, hetzij een eigen bedrijfje te starten. Door de extreem hoge werkloosheid is het van belang dat jongeren een steun in de rug krijgen om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Een groep jongeren uit Nazareth, een stad ten oosten van Addis Ababa, en de jongeren van zmcfwda kunnen een aanvraag indienen bij het Steun de Starter-fonds van Meskerem.

Ontwikkeling in 2004 en plannen voor 2005

Als het gaat om een opleiding, worden de kosten voor school en levensonderhoud verstrekt als gift. Wel wordt er aan het eind van de opleiding een tegenprestatie gevraagd, die in de lijn ligt van de studierichting.
Voor het starten van een bedrijf wordt het bedrag (deels) als lening verstrekt, die, zonder rente, in drie jaar afbetaald moet worden. Indien noodzakelijk of gewenst, kan van deze termijn afgeweken worden.
Er is veel tijd besteed aan het inventariseren en het toetsen op haalbaarheid van plannen van verschillende Starters. Het kost moeite voor een jongere om een plan te bedenken, omdat men in Ethiopië niet gewend is om op deze manier te denken.
In 2004 zijn twee jongeren op weg geholpen: één jongen is gestart met een opleiding tot boekhouder/accountant. Een andere jongen kon een winkeltje beginnen. Er is een mentor ter plekke gevonden die hem begeleidt. Beide jongens zijn erg enthousiast.
Met de jongens die eerder gestart zijn wordt contact onderhouden. De terugbetaling verloopt goed.

• In 2005 wil Meskerem aanvragen van andere Starters in behandeling nemen en zorgen dat de gewenste scholing kan beginnen of met het bedrijf gestart kan worden.
• Het zoeken van donateurs voor de plannen van de Starters zal uitgebreid worden. Ook zullen, waar mogelijk, koppelingen tot stand worden gebracht tussen een bedrijf in Nederland en een Starter in Ethiopië.
  

3. Fondsen en acties

Meskerem heeft de ruim 30 donateurs, die gedurende 3 jaar de basisbehoeften van het opvanghuis bekostigen, begin 2004 gevraagd hun bijdrage met 2 jaar te willen verlengen. Vrijwel alle donateurs hebben hier gehoor aan gegeven.
Het studiefonds, de "Vrienden van Ethiopië", financiert de studiekosten voor de kinderen van het opvanghuis van zmcfwda. Zij hebben hun bijdrage voor 5 jaar vastgelegd. In 2004 zijn er weer nieuwe Vrienden bijgekomen.
Een (niet nader te noemen) fonds levert gedurende 5 jaar een vaste bijdrage voor het opvanghuis van zmcfwda. Een vertegenwoordiger van dit fonds heeft het opvanghuis persoonlijk bezocht.
De ASN-bank heeft te kennen gegeven nog niet in te kunnen gaan op onze vraag over microfinanciering, maar stortte wel een bedrag na het bekijken van de website.
Daarnaast zijn er donateurs die periodiek of incidenteel een bedrag schenken aan Meskerem.
Andere donateurs schonken geld naar aanleiding van een specifieke gebeurtenis, zoals een verjaardag, een jubileum op of afscheid van het werk. Sommige mensen namen initiatief om geld in te zamelen, bv iemand die kettingen en kaarten heeft gemaakt en verkocht, iemand die een verhaal hield in een kerk. Een oudere dame heeft een loterij gewonnen en is zelf in het opvanghuis gaan kijken. Ze heeft daar ter plekke nieuwe schoenen gekocht voor alle kinderen en heeft zich bezonnen op welke manier ze het opvanghuis verder kan helpen.
Een 10-jarig meisje uit België heeft enthousiast armbandjes gemaakt en heeft deze, samen met andere spulletjes, verkocht ten bate van het opvanghuis.
Een basisschool heeft Meskerem gekozen als doel voor hun wekelijkse collecte (een schooljaar lang).
Een drukker heeft 2500 enveloppen met logo geschonken; een andere drukker heeft een rol gemaakt met het logo van Meskerem voor promotiedoeleinden.
Tot slot waren er nog verschillende losse acties van reizigers uit de groepen van Anneke. Er ontstond spontaan een initiatief tot het geven van steun voor enkele jaren voor zowel zmcfwda als amdo. Dit initiatief heeft de naam gekregen: "Reizigers voor Meskerem".

• Aan de hand van het werkplan voor 2005 worden (nieuwe) fondsenwervende acties ondernomen.
  

4. Activiteiten Anneke v.d. Heijden

In 2004 is Anneke gedurende drie periodes in Ethiopië geweest. Haar verblijf daar is ook dit jaar gecombineerd geweest met periodes van werken als reisleidster. Dit is een zeer zinvolle combinatie: veel reizigers hebben ook interesse voor de projecten.
Anneke heeft een huisje kunnen huren, waardoor haar verblijf in Ethiopië rustiger is en minder energie kost. Dit laatste is van groot belang om gezond te blijven en het werk vol te kunnen houden! Het is een eenzame post en het werk is belastend, vooral als de projecten niet zo verlopen als je graag zou willen.
Anneke heeft nauw contact met de projecten, niet alleen als ze in Ethiopië is. Ze denkt mee over de ontwikkelingen binnen de projecten, over de te stellen prioriteiten en werkt mee aan het opstellen van subsidieaanvragen. Daarnaast voert zij de controle uit over het geld dat door Meskerem in de projecten wordt geïnvesteerd.
Haar steun, aandacht en persoonlijke betrokkenheid is van groot belang voor de projecten.

Haar plannen voor 2005 zijn:

• Contact blijven houden met zmcfwda, activiteiten met amdo afronden en de samenwerking met de Starters uitbreiden.
• Haar netwerk uitbreiden, in Nederland en in Ethiopië en zoeken naar mogelijkheden voor samenwerking.
• De reiswereld blijven verbinden met Meskerem.
• Fondsenwerving, zowel in Nederland als in Ethiopië.
• Voorlichting geven, ook in Ethiopië.

5. Voorlichting

Begin april is er weer een Meskeremdag georganiseerd, die door ruim 70 mensen is bezocht. Op die dag zijn dia's getoond en heeft Anneke verteld over Ethiopië, de ontwikkelingen van de projecten en haar bemoeienis daarmee. Ook de plannen en wensen voor de toekomst zijn aan de orde gekomen. De bezoekers toonden zich erg betrokken en er waren veel positieve reacties.
In 2004 zijn er twee nieuwsbrieven gemaakt en verstuurd (in juli en december), waarvan één digitaal.
Beide nieuwsbrieven zijn op de website geplaatst.
Er is voorlichting gegeven aan twee scholen die een project t.b.v. Meskerem gehouden hebben of van plan waren dat te doen.

6. Het bestuur

Het bestuur bestaat nog altijd uit vijf leden, te weten:

• Jos van Middelaar, voorzitter
• Anke Steens, secretaris
• Daniël Povel, penningmeester
• Karin Senders, lid
• Agnès de Wolf, lid

In 2004 hebben nog twee mensen zich bereid verklaard om werkzaamheden te verrichten ten behoeve van Meskerem. Zij zijn aanwezig bij de bestuursvergaderingen. Dit brengt het aantal mensen dat het bestuur bijstaat op 4. Daarnaast zijn er mensen die incidenteel hun diensten aanbieden.
De werkzaamheden van het bestuur zijn veelomvattend. Daarom wordt het zeer op prijs gesteld wanneer meer mensen (deel-)taken op zich nemen.
Het bestuur heeft in 2004 12 maal vergaderd, waarvan eenmaal een weekend en eenmaal een hele dag. Op deeltaken wordt gewerkt in commissies, die rapporteren in de bestuursvergadering.

Acties die gestart of gedaan zijn:

• Het bestuur heeft in 2004 een besluit genomen om Anneke in dienst van de stichting te nemen en haar ook een (bescheiden) salaris te geven. Daarmee komt er een eind aan de onduidelijke constructie van de vergoeding, die zij ontving voor haar activiteiten. Zij ontvangt hierdoor erkenning voor haar inzet en inspanningen en ze krijgt een basiszekerheid wat betreft inkomsten en sociale regelingen.
• Er is veel tijd besteed aan het ontwikkelen van een standpunt ten aanzien van het bovenstaande en aan het uitzoeken van de consequenties ervan. Daarbij heeft de CBF-norm een belangrijke rol gespeeld.
• De voorzitter heeft aangegeven (om gezondheidsredenen) uit het bestuur te willen stappen. Daarom is er naarstig gezocht naar een extra bestuurslid.
• Er is veel tijd besteed aan bezinning: wat hebben we bereikt, maar vooral ook aan het ontwikkelen van een toekomstperspectief. Hierover is ook met deskundigen gesproken.
• Er is gewerkt aan een standpunt over samenwerking met andere kleine stichtingen.
• Het (financieel) jaarverslag is opgesteld.
• Zoals gebruikelijk is er een Meskeremdag gehouden en zijn er twee nieuwsbrieven geschreven en op de website geplaatst.

7. Financiële rapportage

De accountantsverklaring voor 2002 is verleend en de aanvraag voor 2003 is in gang gezet.
Hieronder wordt een overzicht gegeven van de inkomsten en uitgaven in het jaar 2004. De uitgebreide gegevens zijn bij de accountant ingeleverd. Deze zullen na controle en goedkeuring openbaar worden gemaakt op de website van Meskerem. Het financiële jaaroverzicht is als volgt:

Het financiële jaaroverzicht is als volgt:

8. Website

De website wordt actueel gehouden doordat de nieuwsbrieven, het jaarverslag en andere informatie op de website gepubliceerd worden. Ook de foto's en specifieke informatie over de projecten worden geregeld aangepast, zodat de ontwikkelingen te volgen zijn.
Helaas is degene die de nieuwsbrieven in het Engels vertaalde niet meer in staat om ze te vertalen. Daardoor is in 2004 uitgekeken naar een nieuwe vertaler; helaas zonder positief resultaat.
In het gastenboek komen geregeld reacties binnen van mensen die enthousiast zijn over de Stichting en ideeën naar voren brengen. Ook wordt er om informatie over de stichting, de projecten of over Ethiopië gevraagd. Soms biedt iemand aan om te helpen, in Nederland of in Ethiopië. Het secretariaat reageert op de binnengekomen mailtjes.
Steeds meer mensen bezoeken de website. Het aantal bezoekers op de website is vrij constant gedurende het jaar, nl ongeveer 90 per week (in 2003 was dit 50 per week). Er pieken te zien rond het verschijnen van de nieuwsbrieven.
Het is in 2004 gelukt om de rubriek "veelgestelde vragen" toe te voegen aan de website. Hierin worden 18 vragen behandeld.

• Voor 2005 wordt gericht een oproep geplaatst voor een vrijwilliger die de nieuwsbrieven kan vertalen in het Engels.
• In 2005 zal speciaal aandacht worden besteed aan informatie over verschillende Starters.

9. Werkplan 2005

Voor zmcfwda::

• Het aantal donateurs voor het studiefonds uitbreiden.
• Het verkrijgen van een vergunning voor het starten van een winkel bij het opvanghuis.
• Het winstgevend maken van het graanmolenproject en de bakkerij.
• Het krijgen van een vergunning voor en het tot stand brengen van een waterpunt op de compound
  van de graanmolens.

Voor amdo:

• Aanleggen van de resterende twee waterputten en het waterreservoir in Darghe.

Voor de Starters:

• Nieuwe aanvragen van Starters voorbereiden en in behandeling nemen.
• Werven van donateurs voor de Starters en het koppelen van donateurs aan Starters.

Algemeen:

• Fondsen werven voor de verschillende (deel-)projecten
• Voorlichting geven over de werkzaamheden van Meskerem en de projecten, zowel in Ethiopië als in Nederland.