Nieuwsbrief 16
december 2007
Aan belangstellenden en donateurs van de Stichting Meskerem,
Inleiding
In september 2007 is in Ethiopië het derde millennium begonnen. Reden te meer om ieder een heel goed jaar te wensen. Het bestuur van Meskerem wenst u, en de mensen in Ethiopië, van harte een voorspoedig 2008.
2007 was een bijzonder jaar voor Meskerem; enerzijds is er een bijzondere prestatie geleverd met de scholenbouw in Debark, anderzijds hebben we recentelijk de moeilijke beslissing genomen om te stoppen.
Dat lijkt tegenstrijdig en zal ongetwijfeld vragen oproepen. In deze nieuwsbrief leggen we uit hoe we tot dit besluit zijn gekomen en wat het vervolg zal zijn.
We laten Anneke eerst aan het woord:
“Veel mensen hebben mij de afgelopen jaren gevraagd hoe lang ik nog zou blijven werken voor Meskerem.
Ik vond dat altijd een moeilijke vraag en ik had er geen antwoord op. Eigenlijk kon ik me niet voorstellen dat ik ooit zou stoppen. Ja, misschien als ik met pensioen zou gaan op mijn 65ste of als ik door een ziekte niet meer zou kunnen gaan, maar andere redenen kwamen niet in mij op. Het bezig zijn voor Meskerem was het middelpunt van mijn leven en alles wat ik verder deed qua werk stond in dienst daarvan. Het leven en werken in twee landen met telkens weer een cultuuromslag en het heen en weer gereis, kostte me veel energie, maar ik deed het graag.
Ik voelde me gesteund door de samenwerking met het bestuur en de vrijwilligers, het vertrouwen van de donateurs, de Meskeremdagen en als projecten succesvol waren gaf dat veel voldoening.
De afgelopen twee jaar begonnen echter verschillende gebeurtenissen hun tol te eisen. Ik kreeg in toenemende mate problemen met mijn gezondheid, klachten die te maken hadden met overbelasting en stress. Ik vond het steeds moeilijker worden om te leven en te werken in de verslechterde politieke situatie van Ethiopië, die met veel geweld gepaard gaat. Ook werden we in het werken met de projecten met een aantal teleurstellingen geconfronteerd, die hard aangekomen zijn.
Alles bij elkaar heeft dit ertoe geleid dat ik eind augustus heb besloten om te stoppen met mijn werk voor Meskerem. Het was een moeilijke en emotioneel beladen keuze, maar nu ik hem heb genomen, kan ik met een goed gevoel terugkijken op acht bijzondere jaren, waarin we hard hebben gewerkt en er veel tot stand is gebracht.
Meskerem stopt en wat dat betekent, komt uitgebreid in deze Nieuwsbrief aan de orde.
Het bijzondere is, dat we de lopende projecten van Meskerem kunnen overdragen aan een andere Nederlandse stichting. Ook van deze ontwikkeling doen we verslag. Het is geweldig dat het werk op die manier door kan gaan.
Ik ben van half december tot begin maart in Ethiopië. Ik sluit dan zoveel mogelijk projecten af en ga de andere projecten aan de opvolger overdragen. Ik vind het fijn om het op deze manier te kunnen afronden.
Ethiopië en de Ethiopiërs zijn niet uit mijn hart en ik zal er in de toekomst nog regelmatig komen om reizen te begeleiden en nieuwe reizen op te zetten. Dat stelt mij ook in de gelegenheid om bekenden weer te zien en te horen hoe het “onze” projecten verder vergaat.
Graag wil ik de donateurs en vrijwilligers bedanken voor hun bijdragen en het vertrouwen dat ze gegeven hebben. Zonder hen was het allemaal niet gelukt.“
Tot zo ver Anneke.
Bestuursstandpunt en acties
Het bestuur stond voor de vraag: Hoe verder? Zoals u weet is Anneke van der Heijden de drijvende kracht achter Meskerem. Als zij er mee ophoudt dan wordt het moeilijk om verder te gaan.
Na ampel beraad zijn we tot de volgende conclusie gekomen:
We heffen Meskerem op aan de hand van een afbouwplan, waarin recht gedaan wordt aan iedereen die betrokken is bij de huidige projecten. Als we stoppen, dan is het belangrijkste dat de verplichtingen die we zijn aangegaan worden nagekomen. Dat geldt naar onze donateurs en naar de ontvangers van hulp in Ethiopië.
Belangrijke overweging bij dit besluit was dat door het ontbreken van een operationele man/vrouw ter plekke geen betrouwbaar beheer en continuïteit aan de projecten kon worden geboden.
Afbouwplan
Het afbouwplan kent twee fasen:
- de afbouw en overdracht van de lopende projecten
- mocht er daarna nog gelden resteren, dan moet er een bestemming voor gevonden worden conform de doelstelling van Meskerem.
Fase 1 is voorlopig het belangrijkste. Daarin kunnen we twee soorten projecten onderscheiden:
- Projecten die kunnen worden afgerond.
Het scholenbouwproject in Debark wordt door Meskerem afgerond. Het gaat o.a. nog om de bouw van latrines bij de school en om schoolbankjes voor twee scholen.
- Projecten waarvan de continuïteit moet worden gewaarborgd.
Bij het zoeken naar continuïteit voor de resterende projecten stond het realiseren van de doelstelling van Meskerem voorop. Uiteindelijk kwamen we uit bij de stichting Mambo Poa en de stichting i.o. Selamta (zie de toelichting verderop) van Daniël Dieraert cs. Deze stichting werkt ook met een operationele man ter plekke.
Daniël is reisleider en een collega van Anneke. Ze kennen elkaar, en de projecten die ze coördineren, al geruime tijd.
De kennismaking met Daniël en de eerste stappen voor overdracht hebben eind november 2007 plaatsgevonden. Mambo Poa, resp. Selamta stelt een plan van aanpak op voor deze projecten.
Na goedkeuring door Meskerem kan de formele opdracht om deze projecten uit te voeren worden gegeven, inclusief de financiering.
Voor Fase 2 moet nog onderzoek verricht worden.
Nieuwe projecten worden niet meer gestart.
In het afbouwplan worden ook technisch juridische zaken geregeld, zoals wijze van ontbinding en vereffening , benoeming van een bestuurslid van Meskerem bij Mambo Poa en Selamta, voldoen aan de voorwaarden van notaris en accountant.
We mikken erop om medio 2008 de meeste zaken geregeld te hebben.
Informatie over Mambo Poa en Salamta Hiwot
Stichting Mambo Poa, doel en werkwijze
Mambo Poa (Alles gaat goed) is officieel gestart in 2002, terwijl Daniël daarvoor zelf al enkele kinderen steunde.
De stichting richt zich op individuele kinderen die onderwijs willen volgen. Naast de schoolkosten worden ook kamerhuur, eten en eventueel twee maal per jaar vervoer naar de ouders betaald. Daniël kent alle kinderen persoonlijk. Hij bezoekt hen thuis en heeft contact met de scholen.
Daniël is voorzitter van Mambo Poa. Tijdens zijn reizen kan hij ter plaatse bepalen wie ondersteuning krijgt. Hij werkt daardoor direct en snel. Hij maakt een begroting en rapportage per kind en er is altijd een actueel totaaloverzicht op de website (www.mambopoa.com ) Hij legt achteraf verantwoording af aan het bestuur.
Men streeft naar minder dan 1 % kosten. Daniël maakt weinig reiskosten, omdat hij de contact met de kinderen koppelt aan zijn reizen.
Daniël is ‘streng’. Hij volgt de vorderingen op de voet. Jongeren krijgen geen tweede kans als ze er met de pet naar gooien. Tot nu toe heeft Mambo Poa weinig mislukkingen meegemaakt.
Per land zijn er twee mentoren waarmee de kinderen contact kunnen opnemen. Eis aan de mentor is dat hij/zij Engels spreekt en mail heeft. Mambo Poa betaalt hen niet voor hun werk, maar Daniël kiest bij voorkeur vrouwen die ook iets te winnen hebben, omdat ze bij voorbeeld zelf kinderen hebben die naar school willen.
Stichting in oprichting Salamta Hiwot, doel en werkwijze
Mambo Poa houdt zich scherp aan de doelstelling: kinderen naar school laten gaan. In de loop van de tijd miste men de mogelijkheid om jongeren na hun diploma te helpen een bedrijfje te starten, met behulp van een microkrediet. Sinds april 2007 zijn er gesprekken tussen Daniël en belangstellenden om een nieuwe stichting in het leven te roepen, die zich bezighoudt met starters. Het plan is om begin 2008 met deze nieuwe stichting, Salamta Hiwot (vrede in huis/welkom) genaamd, te starten.
Men zal zich ook richten op volwassenen. Er zal meer geld, tijd en administratie mee gemoeid zijn. Daniël wil daarom, als dat nodig blijkt, meer in Ethiopië zijn. Hij heeft hiervoor de mogelijkheid.
De werkwijze is dat Salamta Hiwot alleen een lening geeft aan iemand die men kent. Terugbetaling moet snel opstarten, uiterlijk na een half jaar. Daniël vindt het belangrijk om de hele familie uit te nodigen voordat hij het krediet verschaft om er zo een gezamenlijke verantwoordelijkheid van te maken. Hij klopt bij de familie aan als de terugbetaling stagneert.
Donateurs
Zonder donateurs zou Meskerem niet hebben kunnen realiseren wat er in de afgelopen jaren tot stand gebracht is. We kunnen ons voorstellen dat u als donateur verbaasd of geschokt bent over ons besluit om met Meskerem te stoppen. Om de projecten waarvoor u geschonken hebt zo goed mogelijk af te ronden hebben wij het raamwerk van een afbouwplan opgesteld. We hopen dat u zich daarin kunt vinden.
Het definitieve afbouwplan zal op de Meskeremdag in april bekend zijn en wij zullen u daar dan meer over kunnen vertellen.
Mocht het zo zijn dat u uw donaties aan Meskerem niet besteed wenst te zien zoals wij in het afbouwplan voorstellen, dan verzoeken wij u dat aan ons door te geven
Dit kan via email naar meskerem@quicknet.nl of per post aan Stichting Meskerem – Geddingmoor 22, 2151 DK Nieuw Vennep.
Omdat de genoemde Mambo Poa en Salamta Hiwot de projecten van Meskerem overnemen, willen we warm aanbevelen uw donaties te continueren, niet aan Meskerem, maar aan deze twee stichtingen.
Automatische incasso’s zijn intussen door Meskerem stopgezet.
Nieuws over de projecten
Projecten in Debark
Bouw van de Millenniumschool
Na de enthousiaste verhalen op de Meskeremdag 2007 ook nog een kort overzicht in deze Nieuwsbrief.
Eind 2006 waren de voorbereidingen voor het mee helpen bouwen aan een middelbare school in volle gang. In maart van dit jaar was het zover, een groep van 24 enthousiaste Nederlanders kwam naar Debark. Ze brachten niet alleen zichzelf mee, maar ook geld van het Derde Wereld Fonds van het bedrijf Atos Origin.
Verslag van een deelnemer: Toen de bus na drie lange reisdagen in het dorp arriveerde wachtte ons een prachtige ontvangst: honderden leerlingen stonden ons op te wachten op het bouwterrein, het verantwoordelijke dorpscomité hield toespraken en we zagen dat het hen gelukt was om de fundering al te leggen. Wij brachten ook goed nieuws mee, nl. dat de aangevraagde verdubbeling bij de NCDO van ons te investeren geld was toegekend!
We werkten 11 dagen met veel plezier en spierpijn aan het optrekken van de muren van de schoollokalen. Steen voor steen werd met de hand gedragen, cement geroerd, voegen dichtgestopt, water aangesleept. Het leuke was dat er behalve de Ethiopische bouwvakkers, ook elke dag groepen mensen uit het dorp kwamen meewerken. Het werd zo echt een gezamenlijk project en we leerden veel van elkaars manier van werken.
Naast het bouwen ontstonden er spontaan talloze nevenactiviteiten. Bijna alle overige scholen in Debark werden bezocht, er werden handvaardigheid- en sportlessen gegeven en we hielden een Meskerem- Debark hardloopwedstrijd….
Bij het afscheid, dat net zo hartverwarmend was als de ontvangst, waren we erg tevreden met het resultaat. De muren stonden er, het dak kon erop. De school kreeg de naam Millenniumschool, omdat het in september 2007 volgens de Ethiopische kalender het jaar 2000 zou worden. Inmiddels zijn ook de schoolbanken getimmerd en is de school zover klaar dat hij in januari 2008 in gebruik wordt genomen.
Een latrine voor de Millenniumschool
Debark heeft geen riolering , dus het aanleggen van een latrine bij de Millenniumschool is hoogst noodzakelijk om de hygiëne op het terrein van de school te waarborgen. Het komende jaar zullen duizenden kinderen naar de Millenniumschool komen, want Debark bouwt door.
Een Nederlandse stichting heeft toegezegd een deel van de kosten hiervoor te willen bijdragen en zet zich in om dit geld te laten verdubbelen bij een andere stichting. We vertrouwen erop dat het antwoord positief zal zijn, zodat op zeer korte termijn met het bouwen van de latrine begonnen kan worden.
Meskerem rondt de bouw en alles wat er mee samenhangt, zelf af.

Schoolbanken voor de Michael school
Bij de bezoeken aan de andere scholen van Debark, werd zichtbaar hoe armoedig
de omstandigheden van de meeste scholen zijn. Er is gebrek aan leermiddelen,
schoolborden en vooral schoolbanken. De Michaelschool viel daarbij het meeste op.
Deze basisschool bestaat uit enkele lemen gebouwtjes, er zijn geen vloeren,
er is gebrek aan leermiddelen, er is geen meubilair. De kinderen zitten op boomstammetjes.
Twee vrouwen uit de bouwgroep hebben zich bij terugkomst in Nederland sterk gemaakt
voor deze school en geld ingezameld. Meskerem heeft deze opbrengst uit eigen middelen
verdubbeld en het geld wordt besteed aan het laten maken van schoolbanken en
schoolborden. Er is genoeg geld om de hele school in te richten, een mooi resultaat!
Meskerem rondt ook dit project zelf af.
Het Manasebosh huis
Het huis voor de voormalige schoenpoetsers in Debark, in noord Ethiopië, loopt goed.
De jongens wonen er nu bijna 2 jaar. Ze zijn dit jaar op school allemaal over gegaan en één jongen is in een andere stad aan een vervolgopleiding begonnen en woont om die reden niet meer in het huis.
Om de jongens meer begeleiding te geven en met hen plannen te maken voor hun verdere scholing en werk, wordt er een binnenkort een groepsleider aangesteld. Deze zal hen helpen bij hun huiswerk en het ontwikkelen van sociale vaardigheden, zodat ze beter voorbereid zijn op hun toekomst.

Het Manasebosh-huis is een nog langlopend project en wordt bij het afronden van Meskerem overgedragen aan Mambo Poa.
Het (pleeg)gezin van Addis Alem
Addis Alem woont met haar eigen kinderen en pleegkinderen in een krottenwijk van de hoofdstad Addis Ababa.
In korte tijd heeft zij door ziektes haar broer en twee zussen verloren. Addis voelde zich verantwoordelijk voor de kinderen van haar familie en heeft ze liefdevol opgenomen. Zij ziet zich hiermee voor de bijna onmogelijke taak staan om 18 kinderen te verzorgen en op te voeden. Het is voor haar een te zware opgave. De omstandigheden zijn erbarmelijk. Er is geen goede huisvesting, niet genoeg geld om te eten en iedereen leeft van dag tot dag. Addis en de oudste kinderen hebben als dagloner een minimaal inkomen en het kleine winkeltje aan huis, de soek, draagt ook wat bij.
Meskerem heeft van een andere Nederlandse stichting geld gekregen om meubilair aan te schaffen en zal daar zelf ook aan bijdragen. Eerder is al incidentele hulp verleend.
We zijn met Mambo Poa en Salamta Hiwot in overleg hoe we Addis en de kinderen verder kunnen bijstaan.
Binnenkort zullen het plan en de begroting duidelijk zijn en kan dit project worden overgedragen aan Salamta Hiwot, resp. Mambo Poa.
De Starters
Het afgelopen jaar waren er 5 starters actief. Door de politieke situatie die gepaard gaat met extreme prijsverhogingen zijn starters erg kwetsbaar en daardoor redden zij het soms niet. Dit geldt voor twee van onze starters. De kapper, die zijn tweede zaakje had geopend en daarmee ook anderen aan het werk hielp, heeft na een half jaar moeten besluiten te stoppen. Het is erg jammer voor hem. Gelukkig had hij zijn eerdere kapperswinkel nog niet gesloten, zodat hij daarmee verder kan en zijn lening kan terugbetalen. Ook de jonge vrouw met haar dameskapsalon heeft moeten sluiten omdat de huur verdubbelde en zij dat niet meer op kon brengen. Haar teleurstelling was groot en zij zal proberen haar lening af te lossen.
De andere drie kunnen terugkijken op een goed jaar. De starter die nog een opleiding volgde, heeft deze met een goed resultaat afgerond en zoekt nu naar werk. De vrouw die het restaurant runt doet goede zaken en heeft een derde van haar krediet afgelost. Het kleine winkeltje aan huis, de soek, draait redelijk en brengt iets meer inkomen in het grote gezin van Addis Alem, waarover we eerder al meer vertelden.
Bij het afronden van Meskerem worden de kapperswinkel, het restaurant en de soek overgedragen aan Salamta Hiwot.
Meskeremdag. Moeten we treuren? Nee!
Op zaterdag 12 april wordt de laatste Meskeremdag gehouden en zal het bestuur de stand van zaken nog verder toelichten. Er zal een terugblik gegeven worden op acht jaar Meskerem en een presentatie over de afronding resp. overdracht van de nu nog lopende projecten. Plus een financieel overzicht.
We hopen dat ook Daniël Dieraert, of een ander bestuurslid van Mambo Poa en Salamta Hiwot, aanwezig kan zijn voor een kennismaking. En uiteraard is er alle gelegenheid om vragen te stellen.
Voor ons betekent het stoppen van Meskerem gemengde gevoelens: enerzijds gaan we het missen en anderzijds geeft het lucht omdat de druk om dit soort ontwikkelingswerk goed te doen hoog is. Rest een correcte afronding.
Terugkijkend is het indrukwekkend te zien wat er in een paar jaar tijd met uw hulp tot stand gebracht is. Van ons mag het een feestelijke dag worden.
Website: de geplande herinrichting van de website is, vanwege de ontwikkelingen, niet doorgevoerd.
Informatieve adressen
- Anneke van der Heijden: P.O. Box 20821, Code 1000, Addis Ababa, Ethiopië
- De website van Meskerem: www.meskerem.org met nieuwsbrieven, jaarverslagen, foto's, projectinformatie, korte verhalen over Ethiopië
- Secretariaat Meskerem: Geddingmoor 22, 2151 DK Nieuw Vennep
- E-mail adres van Meskerem: info@meskerem.org
Meskeremdag: zaterdag 12 april 2008 in Utrecht
Graag willen we donateurs en belangstellenden uitnodigen voor een bijeenkomst op zaterdag 12 april 2008.
De Meskeremdag wordt gehouden in dezelfde locatie als vorig jaar:
Woon- en zorgcentrum ‘Tolsteeg’, Saffierlaan 10 in Utrecht.
Om 13.30 uur staat de koffie en thee klaar. Zoals gezegd zullen we terugkijken op 8 jaar Meskerem. Het werk van de Stichting Mambo Poa en Salamta Hiwot zal worden gepresenteerd evenals het plan van aanpak voor de overdracht van de lopende projecten en de resterende tegoeden van Meskerem.
Evenals andere jaren is er volop informatie over Ethiopië en de verschillende projecten.
Om ca. 17.00 uur sluiten we de middag af.
Om te overzien hoeveel stoelen we moeten klaarzetten stellen we een aanmelding op prijs.